Nâng cao hiệu quả thực hiện các chính sách dân tộc từ hoạt động giám sát, khảo sát

Lựa chọn nội dung giám sát, khảo sát từ tình hình thực tế

Trên cơ sở kết quả theo dõi tình hình thực thi các chính sách Dân tộc tại địa phương và ý kiến kiến nghị của cử tri, Ban Dân tộc HĐND tỉnh đã đề xuất và được HĐND thông qua, Thường trực HĐND tỉnh phân công để triển khai thực hiện 10 cuộc giám sát chuyên đề. Nội dung của các cuộc giám sát liên quan trực tiếp đến thực hiện các chính sách để phát triển kinh tế- xã hội vùng đồng bào DTTS như: hỗ trợ phát triển sản xuất; tín dụng của Ngân hàng Chính sách xã hội; hỗ trợ di dân, thực hiện định canh định cư cho đồng bào DTTS; tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng DTTS; đầu tư xây dựng, quản lý, sử dụng các công trình cấp nước sạch nông thôn tập trung; cán bộ công chức người DTTS; người có uy tín trong đồng bào DTTS; đầu tư cơ sở hạ tầng và tuyển sinh của các trường Dân tộc nội trú, bán trú.

Ngoài ra, căn cứ vào tình hình thực tế tại địa phương, Ban Dân tộc HĐND tỉnh còn thực hiện một số cuộc khảo sát chuyên đề với các nội dung có liên quan trực tiếp đến đồng bào DTTS như: Bố trí dân cư vùng thiên tai cho đồng bào DTTS; thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới tại các xã đạt chuẩn nông thôn mới; quy định khu vực thuộc nội thành của Thành phố, thị trấn, khu dân cư không được phép chăn nuôi; chăm sóc sức khỏe Nhân dân, nâng cao thể trạng, tầm vóc người DTTS; phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em… với mục tiêu là nắm bắt kịp thời tình hình thực tế, đánh giá hiệu quả của các chính sách và Nghị quyết đã được HĐND tỉnh ban hành.

Bám sát tình hình thực tế, năm 2025 là năm cuối thực hiện thực hiện Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2021 – 2030, giai đoạn I: từ năm 2021- 2025, để tập trung tốt cho việc ban hành và thực hiện các chính sách dân tộc trong giai đoạn sau. Đồng thời, 2025 cũng là năm thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị và thực hiện chính quyền địa phương 02 cấp, Ban Dân tộc HĐND đã tập trung thực hiện khảo sát, giám sát các chính sách được quy định tại Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN như: hỗ trợ phát triển sản xuất; sách chăm sóc sức khỏe Nhân dân; đầu tư cơ sở hạ tầng và tuyển sinh của các trường Dân tộc nội trú, bán trú; tái giám sát (gián tiếp thông qua báo cáo) với những nội dung ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống của đồng bào DTTS như: đầu tư xây dựng, quản lý, sử dụng các công trình cấp nước sạch nông thôn tập trung; quy hoạch, sắp xếp, bố trí, ổn định dân cư..

Đề xuất, kiến nghị những vấn đề về lĩnh vực Dân tộc

Sau khảo sát, giám sát, Ban Dân tộc HĐND tỉnh kịp thời báo cáo Thường trực HĐND tỉnh và kiến nghị với UBND tỉnh, các sở, ngành và địa phương các giải pháp trong tổ chức thực hiện chính sách dân tộc như, đề xuất, kiến nghị nâng cao chất lượng thẩm định và phê duyệt: các dự án, kế hoạch hỗ trợ phát triển sản xuất; các dự án đầu tư xây dựng công trình cấp nước sạch nông thôn tập trung; các dự án Quy hoạch, sắp xếp, bố trí, ổn định dân cư; việc quản lý, sử dụng công trình cấp nước sạch nông thôn tập trung để nâng cao hiệu quả công trình sau đầu tư; giải pháp để nâng cao tỷ lệ cán bộ công chức là người DTTS ít người của tỉnh trong hệ thống bộ máy nhà nước tại địa phương; giải pháp để tận dụng tối đa nguồn ngân sách Trung ương để nâng cao chất lượng dân số vùng đồng bào DTTS; giải pháp để xây dựng hệ thông các trường dân tộc nội trú, bán trú và thực hiện chính sách với học sinh trường dân tộc nội trú, bán trú..).

Kiến nghị với với UBND tỉnh, các sở, ngành trong xây dựng dự thảo các Nghị quyết của HĐND tỉnh về quy định các nguyên tắc, tiêu chí định mức để phân bổ kinh phí để thực hiện các chính sách dân tộc quy định tại các Chương trình MTQG; quy định phân bổ nguồn lực để duy tu, bảo dưỡng công trình cấp nước sạch nông thôn tập trung; Quy định kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức người DTTS; kinh phí đầu tư cơ sở hạ tầng các trường Dân tộc nội trú, bán trú và kinh phí thực hiện chế độ chính sách của học sinh các trường Dân tộc nội trú, bán trú…

 Kiến nghị với Trung ương (thông qua Đoàn ĐBQH đơn vị tỉnh) điều chỉnh các nội dung chính sách cần điều chỉnh để có tính khả thi trong thực hiện như: chính sách chăm sóc sức khỏe Nhân dân, nâng cao thể trạng, tầm vóc người dân tộc thiểu số; chính sách phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em; chính sách tuyển thẳng đối với học sinh người dân tộc Lô Lô vào học tại các trường dân tộc nội trú; chính sách để triển khai thực hiện nội dung hỗ trợ phát triển sản xuất trong vùng đồng bào DTTS đồng bộ, đạt hiệu quả cao..

Tăng cường trách nhiệm giải trình kết quả tổ chức thực hiện chính sách, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống của đồng bào DTTS

Chất vấn tại các kỳ họp HĐND tỉnh là hình thức giám sát trực tiếp, là diễn đàn dân chủ, thể hiện quyền lực của cơ quan dân cử ở địa phương, thể hiện quyền và trách nhiệm của từng đại biểu HĐND cũng như trách nhiệm của lãnh đạo các cơ quan đối với những vấn đề mà cử tri và nhân dân quan tâm. 

Bên cạnh đó, một trong những kết quả nổi bật từ hoạt động khảo sát, giám sát của Ban Dân tộc HĐND tỉnh là kết quả theo dõi tình hình thực thi các chính sách Dân tộc tại địa phương và ý kiến kiến nghị của cử tri là cơ sở đề xuất nội dung giám sát chuyên đề; kết quả của hoạt động giám sát chuyên đề là cơ sở đề xuất nội dung chất vấn trực tiếp tại các phiên chất vấn của Kỳ họp HĐND tỉnh. Trong nhiệm kỳ 2021- 2025, cơ bản các nội dung đề xuất của Ban Dân tộc để UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành chuyên môn trả lời tại phiên chất vấn của kỳ họp HĐND tỉnh được tổng hợp từ kết quả của hoạt động khảo sát, giám sát chuyên đề như: về vấn đề tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; chất vấn và tái chất vấn việc đầu tư xây dựng, quản lý, sử dụng các công trình cấp nước sạch nông thôn tập trung; Về triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ  phát triển sản xuất...

Do nội dung câu hỏi chất vấn được tổng hợp từ kết quả hoạt động khảo sát, giám sát thực tế tại cơ sở, vì vậy, tại các phiên họp chất vấn của kỳ họp HĐND tỉnh, Ban Dân tộc HĐND tỉnh đã có đầy đủ các thông tin, nội dung liên quan đến nội dung chất vấn, giải trình để tranh luận, truy vấn góp phần chất lượng phiên họp chất vấn của HĐND tỉnh. Qua theo dõi kết quả thực hiện kiến nghị sau giám sát và lời hứa chất vấn tại các kỳ họp HĐND tỉnh, nhiều kiến nghị đã được các cơ quan và đơn vị thực hiện, kịp thời khắc phục những hạn chế trong quá trình thực thi nhiệm vụ, mang lại những kết quả tích cực, nâng cao chất lượng cuộc sống của đồng bào DTTS.

Ghi nhận các kết quả đạt được, Thường trực HĐND tỉnh đã đề nghị và Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng đã tặng Bằng khen cho: Tập thể Ban Dân tộc HĐND tỉnh có Thành tích xuất sắc trong tham mưu, tổ chức hoạt động của HĐND tỉnh Cao Bằng khoá XVII, nhiệm kỳ 2021- 2026; đồng chí Trưởng Ban và 02 đồng chí Uỷ viên của Ban Dân tộc HĐND tỉnh có Thành tích xuất sắc trong hoạt động của HĐND tỉnh Cao Bằng khoá XVII, nhiệm kỳ 2021- 2026.

Tổng kết kết quả hoạt động nhiệm kỳ 2021- 2026, Ban Dân tộc HĐND tỉnh đã đề ra giải pháp trong thời gian tới để nâng cao chất lượng hoạt động, Ban cần tiếp tục bám sát các quy định của luật, nghị quyết của Tỉnh uỷ, HĐND tỉnh, sự lãnh đạo, chỉ đạo của Thường trực HĐND tỉnh, phát huy các kết quả đã đạt được trong giai đoạn 2021- 2025, Ban tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng các cuộc giám sát, khảo sát: từ khâu lựa chọn nội dung khảo sát, giám sát; địa bàn triển khai thực hiện khảo sát, giám sát; phương thức thực hiện; theo dõi chặt chẽ việc thực hiện kiến nghị sau giám sát, hướng đến mục tiêu nâng cao hiệu quả thực hiện các chính sách dân tộc trên địa bàn tỉnh; đáp ứng ngày càng tốt hơn kỳ vọng của cử tri và đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội của tỉnh giai đoạn 2026- 2031.