DẤU ẤN BAN VĂN HÓA – XÃ HỘI HĐND TỈNH CAO BẰNG TRONG HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT, KHẢO SÁT VÀ THẨM TRA NHIỆM KỲ 2021–2026

Chủ động, đổi mới trong công tác thẩm tra – nâng cao chất lượng quyết định của HĐND

Thẩm tra các báo cáo, tờ trình và hồ sơ dự thảo nghị quyết trình kỳ họp HĐND tỉnh được Ban Văn hóa – Xã hội xác định là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt trong nhiệm kỳ. Trên cơ sở bám sát quy định của pháp luật, sự phân công của Thường trực HĐND tỉnh và tình hình thực tiễn địa phương, Ban đã chủ động xây dựng kế hoạch thẩm tra hằng năm, tổ chức thực hiện bài bản, đúng trình tự, thẩm quyền theo luật định.

Trong nhiệm kỳ 2021 - 2026, Ban đã tổ chức 21 cuộc họp thẩm tra, tiến hành thẩm tra 29 báo cáo và 55 hồ sơ dự thảo nghị quyết thuộc lĩnh vực văn hóa,  xã hội. Khối lượng thẩm tra tăng dần qua các năm, phản ánh yêu cầu ngày càng cao trong hoàn thiện cơ chế, chính sách của tỉnh đối với các lĩnh vực giáo dục – đào tạo, y tế, an sinh xã hội, văn hóa, thể thao, du lịch, thông tin – truyền thông và chuyển đổi số.

Điểm nổi bật trong công tác thẩm tra của Ban là sự chuyển biến rõ nét về chất lượng và chiều sâu. Nếu như giai đoạn đầu nhiệm kỳ, hoạt động thẩm tra chủ yếu tập trung rà soát tính pháp lý, sự phù hợp thẩm quyền thì những năm sau, Ban đã chủ động đổi mới phương thức tiếp cận, không chờ hồ sơ hoàn chỉnh mới nghiên cứu, mà tham mưu, phản biện từ sớm, từ thực tiễn. Thẩm tra không dừng ở việc “nhất trí hay không nhất trí”, mà tập trung phân tích tác động chính sách, tính khả thi, nguồn lực thực hiện và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống Nhân dân.

Nhiều ý kiến thẩm tra của Ban được UBND tỉnh tiếp thu, chỉnh sửa, hoàn thiện hồ sơ trước khi trình kỳ họp; nhiều kiến nghị được HĐND tỉnh thống nhất đưa vào nghị quyết. Đặc biệt, trong nhiệm kỳ, Ban đã đề nghị để lại 01 nghị quyết do chưa bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý và thực tiễn, thể hiện rõ bản lĩnh, trách nhiệm và vai trò phản biện của Ban trong quy trình quyết định của HĐND tỉnh.

Thông qua hoạt động thẩm tra, 55 nghị quyết thuộc lĩnh vực văn hóa – xã hội đã được HĐND tỉnh thông qua và ban hành, góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống, an sinh xã hội của địa phương và Nhân dân.

Giám sát đi vào thực chất, tập trung các vấn đề “nóng”, nhạy cảm

Hoạt động giám sát của Ban Văn hóa – Xã hội trong nhiệm kỳ được triển khai đồng bộ, linh hoạt, kết hợp nhiều hình thức giám sát, từ giám sát tại kỳ họp đến giám sát chuyên đề, giám sát việc thực hiện kiến nghị cử tri và kết luận sau chất vấn. Căn cứ chương trình giám sát toàn khóa của HĐND tỉnh và tình hình thực tiễn, Ban đã tổ chức 12 đoàn giám sát chuyên đề, tập trung vào các lĩnh vực có tác động lớn đến đời sống Nhân dân và công tác quản lý nhà nước, như:

- Giáo dục và đào tạo (đổi mới chương trình, sách giáo khoa; sắp xếp mạng lưới trường, lớp; các khoản thu ngoài học phí);

- Y tế (phòng, chống dịch COVID-19; đầu tư, quản lý, sử dụng trang thiết bị y tế; hoạt động khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế công lập);

- Lao động, việc làm và an sinh xã hội (đào tạo nghề, giải quyết việc làm, xóa nhà tạm, nhà dột nát);

- Văn hóa, Thể thao và Du lịch (phát triển du lịch, đầu tư thiết chế văn hóa cơ sở);

- Thông tin, truyền thông và chuyển đổi số (quản lý hệ thống truyền thanh cơ sở, triển khai chuyển đổi số tại cấp xã).

Các cuộc giám sát được tổ chức với phạm vi rộng, phương pháp linh hoạt, kết hợp giữa nghiên cứu báo cáo, làm việc trực tiếp với các sở, ngành, địa phương và giám sát tại cơ sở. Qua giám sát, Ban đã ban hành 139 kiến nghị, tập trung tháo gỡ khó khăn, khắc phục tồn tại trong tổ chức thực hiện chính sách. Đến nay, 103/139 kiến nghị đã được giải quyết, đạt tỷ lệ 74,1%, tạo chuyển biến tích cực trong nhiều lĩnh vực.

Không chỉ dừng lại ở ban hành kiến nghị, Ban còn theo dõi, đôn đốc việc thực hiện kết luận giám sát, coi đây là thước đo hiệu quả của hoạt động giám sát. Nhiều nội dung giám sát đã được sử dụng làm căn cứ tham gia thẩm tra các dự thảo nghị quyết, qua đó nâng cao tính thực tiễn và khả thi của chính sách.

Song song với giám sát chuyên đề của Ban, các thành viên Ban còn tích cực tham gia 11 cuộc giám sát của Thường trực HĐND tỉnh và 08 cuộc giám sát của các Ban HĐND tỉnh, cũng như các đoàn giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Đoàn ĐBQH, qua đó đóng góp nhiều ý kiến xác đáng, phản ánh kịp thời thực tiễn địa phương.

Khảo sát linh hoạt, bám sát thực tiễn, phục vụ hiệu quả thẩm tra và giám sát

Bên cạnh giám sát, Ban Văn hóa – Xã hội đặc biệt coi trọng hoạt động khảo sát như một kênh nắm bắt thông tin thực tiễn, phục vụ trực tiếp cho công tác thẩm tra, giám sát và tham mưu chính sách. Trong nhiệm kỳ, Ban đã tổ chức 12 cuộc khảo sát, tập trung vào tình hình triển khai nghị quyết HĐND tỉnh, các vấn đề dư luận xã hội quan tâm và những nội dung có nhiều ý kiến khác nhau trong quá trình xây dựng chính sách. Phương thức khảo sát được thực hiện đa dạng, linh hoạt, từ khảo sát trực tiếp tại cơ sở, làm việc với các cơ quan chuyên môn, đến nắm thông tin qua tiếp xúc cử tri, báo chí và dư luận xã hội.

Hoạt động khảo sát đã giúp Ban chủ động phát hiện sớm những bất cập, từ đó tham mưu điều chỉnh chính sách kịp thời, hạn chế phát sinh vướng mắc khi triển khai. Nhiều kết quả khảo sát được sử dụng làm luận cứ quan trọng trong báo cáo thẩm tra, góp phần nâng cao chất lượng nghị quyết và tạo sự đồng thuận cao khi thông qua tại kỳ họp.

Khẳng định vai trò tham mưu, phản biện của Ban trong hoạt động HĐND

Thông qua hoạt động thẩm tra, giám sát và khảo sát, Ban Văn hóa – Xã hội đã từng bước khẳng định vai trò là cơ quan tham mưu, “cánh tay nối dài” của HĐND tỉnh trong lĩnh vực văn hóa, xã hội. Hoạt động của Ban ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, gắn chặt với yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh và nguyện vọng chính đáng của cử tri.

Dù còn những khó khăn nhất định về cơ cấu thành viên, tính chuyên sâu của một số lĩnh vực và áp lực khối lượng công việc lớn, nhưng với tinh thần trách nhiệm, đổi mới và cầu thị, Ban Văn hóa – Xã hội HĐND tỉnh Cao Bằng đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, để lại nhiều dấu ấn rõ nét trong nhiệm kỳ 2021–2026, tạo nền tảng quan trọng cho việc tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND tỉnh trong nhiệm kỳ tiếp theo.