Xây dựng chỉ tiêu phòng, chống tội phạm thực chất, phù hợp thực tiễn

Góp ý dự thảo Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14, đại biểu Đoàn Thị Lê An cho rằng nghị quyết mới cần thích ứng với yêu cầu kiểm soát quyền lực nhà nước, nâng cao trách nhiệm giải trình, bảo đảm quyền con người, quyền công dân; đồng thời đáp ứng sự xuất hiện của các loại tội phạm mới liên quan đến trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tài sản số, tiền mã hóa và không gian mạng xuyên biên giới.

Đại biểu Đoàn Thị Lê An phát biểu tại Tổ

Theo đại biểu, nghị quyết cần làm rõ vai trò phục vụ hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội; bổ sung các nguyên tắc về kiểm soát quyền lực trong hoạt động tư pháp, công khai, minh bạch và chuyển đổi số. Các chỉ tiêu không nên thiên về số lượng hoặc đặt tỷ lệ cứng dễ dẫn đến tâm lý chạy theo thành tích, mà cần phản ánh chất lượng xét xử, tranh tụng, hiệu quả kiến nghị và kết quả phòng ngừa xã hội. Đại biểu cũng đề nghị bổ sung chỉ tiêu về hồ sơ kiểm sát điện tử, Tòa án điện tử, xét xử trực tuyến, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và chia sẻ dữ liệu liên thông giữa các cơ quan tư pháp.

Đại biểu Sầm Minh Hồ phát biểu tại phiên thảo luận Tổ 16

Đại biểu Sầm Minh Hồ đề nghị bỏ cụm từ “ít nhất” trong chỉ tiêu giảm tội phạm về trật tự xã hội, chỉnh lý thành “phấn đấu giảm 10% so với năm trước” nhằm tạo động lực cho lực lượng chức năng, giảm áp lực thành tích và bảo đảm mục tiêu kéo giảm tội phạm bền vững.

Về phòng, chống ma túy, đại biểu cho rằng giai đoạn 2026–2028 là thời gian tổng rà soát, phát hiện và cập nhật người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy vào diện quản lý. Số liệu tăng có thể phản ánh việc rà soát đầy đủ hơn, không đồng nghĩa tình hình xấu đi. Đại biểu đề nghị xem xét, chỉnh sửa: “Từ năm 2028 trở đi, giảm ít nhất 5% số người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy so với năm trước, đến năm 2030 đạt ít nhất 50% số địa bàn cấp xã và 20% số địa bàn cấp tỉnh không ma túy”. Từ thực tế Cao Bằng hiện có hơn 2.300 người nghiện thuộc diện quản lý, đại biểu nhấn mạnh công tác này phải quyết liệt nhưng cần lộ trình phù hợp, bảo đảm thực chất.

Bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng, tránh quy định vượt quá khả năng thực thi

Góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng, đại biểu Tạ Lê Thanh đề nghị tách nội dung nới lỏng các tỷ lệ an toàn khỏi nhóm biện pháp áp dụng đối với đối tượng thanh tra, giám sát; làm rõ điều kiện, tiêu chí, phạm vi, thời hạn áp dụng, lộ trình trở lại tuân thủ quy định hiện hành và thẩm quyền quyết định. 

Đại biểu Tạ Lê Thanh phát biểu tại tổ

Liên quan đến việc luật hóa Điều 22 Pháp lệnh Ngoại hối, đại biểu đề nghị Luật quy định cụ thể các trường hợp được sử dụng ngoại hối hoặc xác định rõ nguyên tắc, tiêu chí trước khi giao quy định chi tiết, làm rõ việc cấm sử dụng ngoại hối làm phương tiện thanh toán với sử dụng ngoại tệ làm đồng tiền tham chiếu hoặc hiển thị giá quy đổi mang tính thông tin.

Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền, đại biểu nhất trí luật hóa các khuyến nghị của FATF, xem xét bổ sung nguyên tắc miễn trách nhiệm khi đối tượng báo cáo đã báo cáo trung thực và xây dựng cơ chế rõ ràng để tránh báo cáo tràn lan hoặc từ chối toàn bộ nhóm khách hàng có rủi ro cao.

Đại biểu cũng đề nghị cho phép ngân hàng thương mại tiếp cận thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, rà soát 15 dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa, phân định trách nhiệm giữa tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa với cơ quan phòng, chống rửa tiền. Đại biểu tán thành cho phép ngân hàng thương mại làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp, nhưng đề nghị làm rõ trách nhiệm của ngân hàng để tránh nhà đầu tư hiểu nhầm về nghĩa vụ bảo đảm thanh toán trái phiếu. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng cần sớm tổng kết thi hành Luật Các tổ chức tín dụng, rà soát các vướng mắc về người có liên quan, quản trị ngân hàng và xử lý tài sản bảo đảm.

Làm rõ cơ chế quản lý kiến trúc, tránh chồng chéo với pháp luật về di sản

Làm rõ những vấn đề đại biểu quan tâm trong thảo luận tổ đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, Đại biểu Trần Hồng Minh cho biết dự thảo được hoàn thiện theo nguyên tắc phân định rõ đối tượng. Công trình đã được xếp hạng di tích hoặc thuộc danh mục kiểm kê di tích được quản lý theo pháp luật về di sản văn hóa, Luật Kiến trúc chỉ tham gia các nội dung liên quan đến khối tích, không gian và hình ảnh kiến trúc. Đối với khu vực bảo vệ II, vùng đệm, không gian tiếp giáp và cảnh quan lân cận di tích, Luật Kiến trúc không can thiệp vào hoạt động bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích mà chỉ kiểm soát hình thái không gian, chiều cao, mật độ, khối tích, màu sắc và mặt đứng công trình thông qua quy hoạch, quy chế quản lý kiến trúc, với sự tham gia của cơ quan quản lý văn hóa, chính quyền địa phương, chuyên gia và cộng đồng dân cư.

Đại biểu nhấn mạnh không phải mỗi xã, phường đều phải lập một quy chế quản lý kiến trúc riêng, đối với xã không có tính chất đặc thù, nội dung này được tích hợp vào quy hoạch chung của xã. Dự thảo cũng thu hẹp trường hợp bắt buộc thi tuyển phương án kiến trúc, việc thi tuyển, tuyển chọn phải thông qua hội đồng và tuân thủ quy hoạch, thiết kế đô thị, quy chế quản lý kiến trúc.

Các ý kiến tại Tổ 16 tập trung yêu cầu bảo đảm tính đồng bộ của pháp luật, phân định rõ trách nhiệm, thẩm quyền và xây dựng các chỉ tiêu trên cơ sở thực tiễn, tạo điều kiện để các cơ quan, địa phương tổ chức thực hiện hiệu quả, bền vững.