Đoàn ĐBQH tỉnh giám sát chuyên đề về chính sách đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số

Tham gia đoàn giám sát có đồng chí Bế Minh Đức, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; Dương Mạc Kiên, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh; các vị ĐBQH tỉnh và đại diện lãnh đạo Ban Kinh tế - Ngân sách, Ban Dân tộc HĐND tỉnh.

Làm việc với Đoàn giám sát về phía UBND tỉnh có đồng chí Hoàng Văn Thạch, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cùng lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Dân tộc và Tôn giáo.

Chủ động ban hành chính sách, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục

Báo cáo tại buổi làm việc cho thấy, sau hơn 1 năm triển khai Luật Đất đai năm 2024, công tác thi hành các chính sách, pháp luật về đất đai đối với đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh đã được chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ và kịp thời. Tỉnh đã chủ động ban hành các kế hoạch, văn bản hướng dẫn; đặc biệt là Nghị quyết số 87/2024/NQ-HĐND ngày 14/10/2024 quy định chính sách về đất đai đối với đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh.

Trong lĩnh vực cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ), tính từ ngày 1/7/2025 đến ngày 31/5/2026, toàn tỉnh đã tiếp nhận hơn 2.200 hồ sơ và thực hiện cấp GCNQSDĐ cho 911 hộ gia đình. Đồng thời, tỉnh đã triển khai hỗ trợ tạm giao đất sản xuất cho 22 hộ với tổng diện tích 1,74 ha. Việc đưa vào vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bước đầu phát huy hiệu quả, nâng cao tính chủ động của chính quyền cấp cơ sở, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ hành chính công về đất đai.

Tháo gỡ khó khăn về quỹ đất và dữ liệu địa chính 

Bên cạnh những kết quả đạt được, qua rà soát thực tế, toàn tỉnh hiện vẫn còn 226 hộ thiếu đất ở, 1.180 hộ thiếu đất sản xuất, hơn 1.700 hộ chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. 

Nguyên nhân chính xuất phát từ quỹ đất địa phương có thể bố trí hỗ trợ còn rất hạn chế do diện tích đất lâm nghiệp chiếm tỷ lệ lớn, trong khi diện tích đất bằng phẳng, thuận lợi cho sản xuất và bố trí dân cư không nhiều. Bên cạnh đó, tiến độ số hóa, chuẩn hóa dữ liệu đất đai và lập hồ sơ địa chính tại một số địa phương còn chậm; tình trạng chồng lấn giữa đất ở với đất rừng phòng hộ chưa được giải quyết dứt điểm. 

Tại buổi giám sát, các đại biểu đã tập trung thảo luận, làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Luật Đất đai năm 2024 và các chính sách hỗ trợ đất đai đối với đồng bào DTTS, như: rà soát chính xác số liệu các hộ đồng bào DTTS thực tế còn thiếu đất ở, đất sản xuất; những thách thức trong việc số hóa và chuẩn hóa dữ liệu đất đai, khi phần lớn diện tích vẫn chưa có hồ sơ sạch hoặc đang nằm chồng lấn giữa đất ở và đất rừng phòng hộ; khả năng tạo lập quỹ đất để thực hiện các chính sách hỗ trợ theo quy định. Những vướng mắc trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạp; quy trình giải quyết thủ tục hành chính về đất đai; một số chính sách triển khai còn chậm hoặc hiệu quả chưa cao… Nhiều ý kiến nhấn mạnh cần linh hoạt điều chỉnh quy hoạch sát với thực tế, tránh áp dụng các quy định một cách máy móc làm cản trở sinh kế của người dân. 

Khẩn trương hoàn thiện báo cáo và đồng bộ cơ sở dữ liệu

Phát biểu kết luận buổi làm việc, đồng chí Bế Thanh Tịnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh ghi nhận những nỗ lực của UBND tỉnh và các sở, ngành. Đồng thời, đồng chí thẳng thắn chỉ ra những hạn chế về công tác thống kê số liệu và tình trạng thiếu hụt tư liệu sản xuất thực tế tại các địa phương. 

Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh đề nghị UBND tỉnh khẩn trương tiếp thu các ý kiến đóng góp, hoàn thiện báo cáo chi tiết gửi Đoàn ĐBQH tỉnh trước ngày 29/7/2026. Cùng với đó, chỉ đạo các sở, ngành phối hợp chặt chẽ, phân công rõ trách nhiệm quản lý số liệu để bảo đảm tính thống nhất, chính xác; đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đồng bộ, chính xác phục vụ công tác quy hoạch và quản lý.

Đồng chí Bế Thanh Tịnh cũng nhấn mạnh yêu cầu nghiên cứu giải pháp tạo quỹ đất linh hoạt, lồng ghép hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia với các chính sách hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề và chuyển đổi nghề nghiệp cho đồng bào DTTS. Đội ngũ cán bộ làm công tác địa chính, đặc biệt ở cấp xã, cần tiếp tục được nâng cao năng lực chuyên môn; đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật để hạn chế tối đa tranh chấp, khiếu kiện đất đai trong nhân dân.

Đối với những vướng mắc, kiến nghị vượt thẩm quyền sẽ được Đoàn ĐBQH tỉnh tổng hợp đầy đủ để trình Quốc hội xem xét trong kỳ họp sắp tới.