Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng Dương Mạc Kiên: Luật cần quy định mang tính nguyên tắc, ổn định lâu dài

Cụ thể hóa quyền Hiến định trong bối cảnh chuyển đổi số

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Dương Mạc Kiên cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi luật nhằm tiếp tục thể chế hóa quyền tiếp cận thông tin của công dân. Theo đại biểu, việc sửa đổi này không chỉ đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền, tăng cường tính công khai, minh bạch mà còn phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay. 

Đại biểu nhấn mạnh: “Quyền tiếp cận thông tin là một quyền hiến định của công dân; đồng thời, việc hạn chế quyền này cũng phải được quy định chặt chẽ bằng luật”. Qua nghiên cứu, đại biểu đánh giá cao các nội dung tích cực của dự thảo như: mở rộng phạm vi công khai thông tin, bảo đảm quyền cho nhóm yếu thế và cập nhật các quy định về bảo mật dữ liệu cá nhân. 

Hướng tới kỹ thuật lập pháp hiện đại: "Luật khung, Nghị định chi tiết

Đóng góp vào nguyên tắc xây dựng pháp luật, đại biểu Dương Mạc Kiên cho rằng luật cần quy định khái quát, ổn định lâu dài. Những vấn đề cụ thể, chi tiết mang tính kỹ thuật và dễ biến động nên giao Chính phủ quy định chi tiết để đảm bảo tính linh hoạt. Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị rà soát, chỉnh lý dự thảo theo 4 nhóm nội dung trọng tâm:

Thứ nhất, về trách nhiệm cung cấp thông tin: Thay vì quy định quá chi tiết về đầu mối từng cơ quan, cấp chính quyền như hiện tại, Luật chỉ nên quy định nguyên tắc xác định chủ thể có trách nhiệm. Việc tổ chức thực hiện, kết nối dữ liệu và cơ chế phối hợp nên giao Chính phủ quy định để linh hoạt theo tiến trình sắp xếp bộ máy.

Thứ hai, về danh mục thông tin công khai: Đại biểu đề xuất thay đổi cách liệt kê dàn trải theo ngành dọc sang quy định theo nhóm thông tin (như nhóm tổ chức bộ máy; quy hoạch; ngân sách; đất đai; dịch vụ công...). Cách làm này sẽ tránh việc luật trở nên cồng kềnh và dễ bị lạc hậu khi các luật chuyên ngành thay đổi.

Thứ ba, về hạn chế quyền tiếp cận thông tin: Đây là nội dung nhạy cảm liên quan trực tiếp đến quyền công dân. Đại biểu Dương Mạc Kiên đề nghị rà soát kỹ các thuật ngữ như “ảnh hưởng xấu”, “gây nguy hại” để lượng hóa hoặc làm rõ tiêu chí, tránh việc tùy nghi áp dụng trong thực tiễn.

Thứ tư, về trình tự, thủ tục: Luật nên giữ lại các nội dung cốt lõi như hình thức yêu cầu, thời hạn giải quyết và nguyên tắc thu phí. Các yếu tố kỹ thuật như biểu mẫu, phương thức xác thực điện tử nên giao cho Chính phủ và các bộ ngành hướng dẫn để kịp thời thích ứng với thay đổi công nghệ. 

Kết luận phần tham gia góp ý, Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng kỳ vọng việc mạnh dạn lược bỏ các nội dung mang tính nghiệp vụ, tập trung vào các nguyên tắc hiến định sẽ giúp Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) trở nên gọn hơn, rõ hơn và có sức sống bền vững trong đời sống xã hội.