Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh đề xuất giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Các tỉnh miền núi chịu áp lực lớn, cần cơ chế vượt trội

Tại buổi thảo luận, Đại biểu Bế Thanh Tịnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh khẳng định quyết tâm chính trị đối với mục tiêu tăng trưởng hai con số là rất cao, nhưng đi kèm với đó là áp lực thực thi rất lớn đối với các địa phương miền núi, có xuất phát điểm thấp. Lấy ví dụ từ Cao Bằng, đại biểu chỉ rõ địa lý là yếu tố không thể thay đổi khi tỉnh nằm ở vùng lõi khiến dư địa phát triển kinh tế vô cùng khó khăn.

Các tỉnh miền núi, vùng sâu vùng xa đang thiếu hụt trầm trọng cả hạ tầng kỹ thuật (giao thông, đô thị) lẫn hạ tầng công nghệ đặc biệt là nguồn nhân lực có chuyên môn sâu để đáp ứng và vận hành hạ tầng công nghệ cũng rất khó khăn. Hơn nữa, khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đội ngũ cán bộ cấp xã hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ thực tế. Dù có tiềm năng lớn về du lịch và kinh tế cửa khẩu, địa phương vẫn chưa thu hút được nhà đầu tư chiến lược. 

Từ thực tiễn này, đại biểu đã đưa nhiều đề xuất: (i) Cần có các cơ chế đặc thù vượt trội để tạo cơ hội cho địa phương khó khăn tiếp cận nguồn lực; (ii) Ưu tiên nguồn vốn để hoàn thành cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh và đầu tư cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng, tạo điều kiện khai thác kinh tế mậu biên và liên kết vùng, hỗ trợ địa phương xác định mô hình tăng trưởng; (iii) Xây dựng cơ chế chuẩn mực cho hợp tác kinh tế qua biên giới (như Cao Bằng với Quảng Tây, Trung Quốc), đảm bảo mục tiêu kép: vừa phát triển kinh tế, vừa giữ vững an ninh trật tự và chủ quyền quốc gia. (iv) Đồng thời, các bộ ngành cần hỗ trợ địa phương định hình mô hình tăng trưởng dựa trên bản sắc văn hóa và du lịch, nhằm phá vỡ tư duy nhiệm kỳ và đảm bảo tính kế thừa trong phát triển.

Tăng trưởng phải gắn với bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân và giữ vững quốc phòng – an ninh

Phát biểu thảo luận ĐBQH Bế Xuân Trường đánh giá mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới đã thể hiện quyết tâm chính trị rất cao, song cũng đặt ra thách thức lớn. Theo đại biểu, vấn đề cốt lõi hiện nay không chỉ là tăng trưởng mà là tăng trưởng dựa trên nền tảng bền vững, trong đó trọng tâm là nâng cao năng suất lao động, làm chủ khoa học công nghệ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực

Đại biểu nhấn mạnh, muốn khơi thông nguồn lực và tạo động lực phát triển mới trước hết phải tháo gỡ các nút thắt về thể chế; đồng thời cần có cơ chế đủ mạnh để phát huy vai trò của các thành phần kinh tế, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân. Đại biểu kiến nghị đẩy mạnh đầu tư hạ tầng đồng bộ, hiện đại; có chính sách hiệu quả để thu hút, sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao; từng bước làm chủ công nghệ lõi, công nghệ nền tảng. Đây là những yếu tố then chốt để nâng cao nội lực, bảo đảm phát triển nhanh và bền vững.

Đại biểu cũng lưu ý, việc khai thác tài nguyên, nhất là đất đai, còn nhiều bất cập, gây lãng phí nguồn lực lớn. Nếu không khắc phục, sẽ khó tạo dư địa cho tăng trưởng trong dài hạn.

Nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng của phát triển kinh tế - xã hội, đại biểu Bế Xuân Trường cho rằng, tăng trưởng phải gắn với bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân và giữ vững quốc phòng - an ninh, nhất là tại các địa bàn khó khăn.

Tăng rưởng nhanh, tăng trưởng thực chất, bền vững và tự chủ hơn.

Ghi nhận trong giai đoạn 2021-2025, nền kinh tế phục hồi mạnh mẽ, đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu dù bối cảnh vô cùng khó khăn, đại biểu Tạ Lê Thanh chỉ ra nhiều điểm sáng: GDP năm 2025 ước đạt khoảng 8,02%, quy mô kinh tế đạt 514 tỷ USD, chính thức bước vào nhóm thu nhập trung bình cao, cải cách thể chế và môi trường đầu tư kinh doanh có chuyển biến rõ nét, hội nhập quốc tế và vị thế quốc gia được nâng cao, hội nhập quốc tế và vị thế quốc gia được nâng cao.

Tuy nhiên, đại biểu cũng thẳng thắn nêu ra các điểm yếu mang tính cơ cấu: chất lượng tăng trưởng chưa bền vững, ICOR còn cao (~6,4), tỷ lệ nội địa hóa thấp (~36,6%), xuất khẩu phụ thuộc FDI tới 75,5%. Chi phí logistics ở mức rất cao từ 16-20% GDP và nhân lực chất lượng cao thiếu hụt. Khâu tổ chức thực thi vẫn là điểm yếu.

Giai đoạn 2026-2030, đại biểu chỉ ra 5 nhóm rủi ro lớn (vĩ mô từ bên ngoài, mô hình tăng trưởng, tài chính - tiền tệ, nguồn nhân lực, xã hội và môi trường). Để giải quyết, đại biểu kiến nghị 5 nhóm giải pháp trọng tâm: Đột phá thể chế: chuyển mạnh từ "ban hành nhiều" sang "thực thi hiệu quả", có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm và rà soát đội ngũ công chức cấp xã; Ổn định vĩ mô: tuyệt đối không đánh đổi chất lượng, tính bền vững lấy tốc độ tăng trưởng đơn thuần; Bài toán năng lượng: xây dựng giá năng lượng minh bạch do thị trường quyết định, không thực hiện bù chéo theo tinh thần Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị; Nguồn nhân lực: Triển khai mô hình đào tạo "Doanh nghiệp đặt hàng - Nhà nước hỗ trợ"; Quản trị quốc gia: xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro để không bị động trước các cú sốc.

Dứt khoát không đổ lỗi khách quan cho việc chậm giải ngân

Đánh giá cao những dấu ấn điều hành không có tiền lệ của Chính phủ nhiệm kỳ 2021-2026 giúp nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế, đại biểu Sầm Minh Hồ vẫn bày tỏ sự trăn trở về những hạn chế tồn tại trong thời gian dài chậm được tháo gỡ. Đó là tình trạng bội chi ngân sách cao, kỷ luật ngân sách chưa nghiêm, lượng chi chuyển nguồn lớn và đặc biệt là sự chậm trễ trong giải ngân vốn đầu tư phát triển, ODA và các chương trình mục tiêu quốc gia. Các tồn tại này nếu không được khắc phục sớm thì sẽ gây cản trở rất lớn đến kết quả thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội mà Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đề ra. 

Đại biểu đề nghị: Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ cần có giải pháp cụ thể, quyết liệt và phải cam kết công khai trước Quốc hội, trước cử tri về tính khả thi, thời gian cũng như lộ trình thực hiện.