TIN HOẠT ĐỘNG

VĂN BẢN

TƯ LIỆU

Ý kiến cử tri - Ý kiến Đại biểu

GIỚI THIỆU VỀ CAO BẰNG

LIÊN KẾT

Công báo Cao Bằng
Thủ tục hành chính Cao Bằng
Cổng thông tin Cao Bằng

THỐNG KÊ

Đang truy cậpĐang truy cập : 19

Máy chủ tìm kiếm : 6

Khách viếng thăm : 13


Hôm nayHôm nay : 3927

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 25640

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 8977007

Trang nhất » Tin tức sự kiện » Tin trong nuớc

Cơ quan của QH có thẩm quyền đến đâu trong quy trình lập pháp?

Chủ nhật - 13/07/2014 21:21
Khẳng định Kỳ họp thứ Bảy, QH Khóa XIII đã thành công, được dư luận cử tri đánh giá cao, song, từ thực tiễn 13 năm hoạt động chuyên trách tại QH, PHÓ CHỦ NHIỆM ỦY BAN PHÁP LUẬT TRẦN ĐÌNH LONG thẳng thắn chỉ rõ, vẫn còn tình trạng gửi văn bản chậm và còn có sự chồng lấn giữa các dự án Luật, làm ảnh hưởng đến chất lượng lập pháp của QH. Để khắc phục triệt để tình trạng này, cần trở lại vấn đề gốc là các cơ quan của QH có thẩm quyền đến đâu trong quy trình lập pháp? Ủy ban của QH có quyền quyết định trình hay không trình dự án luật ra QH hay không? QH, các cơ quan của QH có đủ bộ máy, nhân lực và điều kiện bảo đảm chủ động trong công tác lập pháp hay không?... - Những vấn đề này cần phải được giải quyết trong Luật Tổ chức QH (sửa đổi).

Một Kỳ họp rất nặng - chỉ riêng việc hoàn thành chương trình nghị sự của QH cũng đã là một kết quả tích cực

- Kết quả tiếp xúc cử tri của các Đoàn ĐBQH sau Kỳ họp thứ Bảy cho thấy, dư luận cử tri đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và đồng thuận với các quyết đáp của QH tại Kỳ họp này. Còn với Phó chủ nhiệm, nếu nhìn từ góc độ cơ quan chuyên môn của QH, Phó chủ nhiệm thấy Kỳ họp này như thế nào?

- Chương trình Kỳ họp thứ Bảy của QH rất nặng. Kỳ họp lại diễn ra trong bối cảnh tình hình KT - XH, tình hình biển Đông có nhiều diễn biến phức tạp. Tâm lý của ĐBQH khi bước vào Kỳ họp này cũng khá căng thẳng. Vì thế, cá nhân tôi cho rằng, chỉ riêng việc hoàn thành chương trình nghị sự của QH cũng đã là một kết quả rất tích cực. Chúng ta còn hoàn thành tốt, được dư luận cử tri đồng tình, hoan nghênh và đánh giá cao thì đó là một thành công lớn. Tiếp xúc cử tri sau Kỳ họp, tôi thấy cử tri đánh giá cao việc QH đã sắp xếp các nguồn tài chính và quyết định dành gói ngân sách 16.000 tỷ đồng để hỗ trợ ngư dân vay ưu đãi đóng tàu vỏ thép và trang thiết bị liên quan để ngư dân yên tâm bám biển, góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc và hỗ trợ một số vấn đề bảo đảm an ninh trật tự khác. Gói hỗ trợ này được trích từ nguồn tăng thu ngân sách của năm 2013, lẽ ra phải được sử dụng để giảm bội chi ngân sách nhưng trong bối cảnh nóng bỏng của đất nước, QH đã đưa ra một quyết định đúng đắn, thiết thực và kịp thời.

Ở đây, với tư cách là đại biểu chuyên trách, là thành viên cơ quan chuyên môn của QH, tôi muốn đề cập kỹ hơn về những mặt cần phải rút kinh nghiệm.

Thứ nhất là, chất lượng của từng văn bản thì về cơ bản là tốt hơn các Kỳ họp trước nhưng mặt bằng chung chưa đồng đều. Vẫn còn những văn bản chưa bảo đảm chất lượng nhưng vẫn phải trình QH, đến khi trình ra QH thì do không có nhiều thời gian nên việc thảo luận của ĐBQH cũng không thể kỹ càng được.

Thứ hai là, tình trạng gửi văn bản cho ĐBQH bị chậm. Mặc dù chương trình lập pháp không có gì thay đổi so với quyết định của QH từ đầu năm trước nhưng số lượng văn bản bị chậm nhiều hơn các Kỳ họp trước. Việc chậm tiến độ này có nguyên nhân khách quan từ việc chuẩn bị các văn bản này bị chi phối bởi Hiến pháp mới, sau khi Hiến pháp được thông qua thì các dự án luật, các văn bản, tờ trình... đều phải tiến hành rà soát lại theo tinh thần của Hiến pháp. Tuy nhiên, tôi cho rằng, sự chậm trễ như vậy là không thể chấp nhận được. Có những dự án luật, có những văn bản chậm đến mức không kịp có thời gian để ĐBQH nghiên cứu trước khi thảo luận. Điều này sẽ ảnh hưởng đến chất lượng lập pháp của QH.

Thứ ba là, còn có sự chồng lấn giữa các dự án luật trình QH cho ý kiến lần đầu. Kỳ họp này có nhiều dự án Luật có phạm vi điều chỉnh khá gần nhau như: nhóm các dự án Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công và Luật Quản lý, sử dụng vốn Nhà nước đầu tư vào sản xuất kinh doanh; nhóm các dự án Luật Xây dựng (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); nhóm các dự án Luật Hộ tịch, Luật Căn cước công dân... Tuy nhiên, nội dung cụ thể của các luật trong từng nhóm còn nhiều vấn đề chưa rõ ràng, chưa rạch ròi khiến ĐBQH không hài lòng. Hạn chế này trước hết xuất phát từ việc khi xây dựng chương trình lập pháp của QH, chúng ta mới đưa vào tên các dự án luật mà chưa xác định rõ phạm vi điều chỉnh, ranh giới điều chỉnh của luật này đến đâu, luật kia đến đâu.

Ba hạn chế nêu trên phải có quyết tâm để khắc phục, nếu không sẽ không thể nâng cao chất lượng lập pháp, chất lượng hoạt động của QH được.

- Một dự án luật khi được trình QH đã phải trải qua khá nhiều khâu, ngay ở sân của QH đã phải trải qua bộ lọc của Ủy ban chuyên môn, Ủy ban Pháp luật và UBTVQH… nhưng vì sao vẫn có sự chồng lấn trong phạm vi điều chỉnh của các dự luật như vậy, thưa Phó chủ nhiệm?

-  Nếu bảo đảm đúng tiến độ gửi các văn bản theo quy định của luật thì các cơ quan của QH, nhất là cơ quan chủ trì thẩm tra, cơ quan chịu trách nhiệm gác cổng cho QH về tính thống nhất của hệ thống pháp luật, UBTVQH sẽ có thời gian bóc tách, rà soát từng dự án, từng văn bản. Nhưng thực tế, như tôi đã nói, các văn bản đều chậm tiến độ. Vừa qua, Ủy ban Pháp luật chúng tôi cũng phải làm rất vội mà cũng chỉ xử lý được một số văn bản thôi, không thể nào rà soát được hết. Ở đây, có trách nhiệm của các cơ quan của QH nhưng nói thực, chúng tôi cũng làm hết công suất rồi. Vấn đề là ở chỗ, chúng tôi vẫn bị phụ thuộc vào các cơ quan trình dự án luật.

Cần trao thẩm quyền quyết định trình hay không trình một dự án ra QH cho Ủy ban chuyên môn của QH

- Từ thực tế Phó chủ nhiệm vừa nêu, có thể thấy, để khắc phục tình trạng chậm trễ và chất lượng các văn bản trình QH chưa bảo đảm chất lượng cần quay trở lại với vấn đề gốc rễ là các cơ quan của QH có thẩm quyền đến đâu trong quy trình lập pháp…

- Hiện nay, hầu hết các dự án luật đều do Chính phủ soạn thảo, chính xác hơn là, các bộ, ngành chủ trì soạn thảo, trình Chính phủ rồi Chính phủ trình QH. Mỗi bộ, ngành quản lý một lĩnh vực khác nhau thì khi được quyền chủ trì soạn thảo các quy phạm pháp luật cho lĩnh vực mình quản lý. Trong khi đó, các lĩnh vực trong đời sống kinh tế xã hội, văn hóa... không có khoảng cách tuyệt đối mà giao thoa lẫn nhau. Ví dụ, về quy hoạch thì có quy hoạch nhà ở, quy hoạch đất xây dựng, quy hoạch giao thông, quy hoạch ngành nghề... Xây dựng có đầu tư xây dựng, có đầu tư vào sản xuất kinh doanh, đầu tư bất động sản... và liên quan mật thiết đến quy hoạch nhà ở, quy hoạch đô thị, quy hoạch tổng thể... Cứ như thế, dẫn đến sự trùng lặp, chồng lấn và mâu thuẫn trong phạm vi điều chỉnh của các dự án luật. Mà đã chồng lấn, mâu thuẫn như vậy thì hiệu lực của các quy phạm pháp luật không thể cao được.

Bây giờ, từ góc độ của QH thì xử lý như thế nào? Chúng ta nói nhiều về việc QH cần chủ động trong công tác lập pháp nhưng chủ động trong điều kiện như hiện nay là rất khó. Hôm trước, thảo luận về dự án Luật Tổ chức QH (sửa đổi) tôi đã đề nghị QH, phải giao quyền cho các cơ quan của QH, không giao quyền thì dù cố gắng đến mấy cũng không làm được trọn vẹn chức năng, nhiệm vụ được giao. Theo luật hiện hành, cơ quan trình cứ trình, cơ quan thẩm tra cứ thẩm tra. Trong trường hợp cơ quan thẩm tra thấy dự án không bảo đảm chất lượng thì dự án vẫn được trình ra QH chứ không có quyền stop dự án đó lại, báo cáo thẩm tra của cơ quan chuyên môn của QH sau khi được trình QH thì việc sử dụng như thế nào cũng là tùy thuộc vào đại biểu thôi. Theo tôi, sửa Luật Tổ chức QH lần này và tới đây sửa đổi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì trước hết, phải giao quyền cho cơ quan của QH ngay từ khâu chuẩn bị xây dựng chương trình lập pháp. Ví dụ, Ủy ban Tài chính – Ngân sách phải có tiếng nói chính thức về việc lĩnh vực mà Ủy ban phụ trách cần phải có những luật nào, luật nào cần làm ngay, luật nào có thể làm sau. Đấy là bước 1. Bước 2 là Ủy ban Pháp luật, với trách nhiệm là cơ quan giúp QH lập chương trình xây dựng luật và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật tổng hợp ý kiến của 10 cơ quan QH và đối chiếu với kiến nghị xây dựng luật của các bộ, ngành, Tòa án, Viện kiểm sát, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức có thẩm quyền kiến nghị xây dựng luật khác và cân đối với quỹ thời gian của các cơ quan của QH, quỹ thời gian của QH để đưa ra chương trình lập pháp của QH. Trong một Kỳ họp QH, không thể giao cho một cơ quan chủ trì thẩm tra đến 7 - 8 dự án luật được. QH cũng không thể cho ý kiến, biểu quyết thông qua đến 20 - 30 dự án luật trong hơn 1 tháng họp QH được. Ở đây, Ủy ban Pháp luật phải làm 2 việc: một là cân đối lại quỹ thời gian của cơ quan QH và của QH; hai là soi xét lại phạm vi điều chỉnh để tránh sự chồng chéo, mâu thuẫn giữa các dự án luật. Khi có chương trình lập pháp như vậy rồi thì trong quá trình thực hiện, phải giao cho các cơ quan của QH thẩm quyền thứ hai là, kiến nghị trình hoặc không trình một văn bản, một dự án đã được chuẩn bị ra QH nhưng không bảo đảm chất lượng, tiến độ theo yêu cầu của QH. Và khi cơ quan của QH đã kiến nghị không trình văn bản nào ra QH thì dứt khoát không được trình. Phải mạnh tay ở chỗ này. Cách làm như vậy, tôi tin sẽ khắc phục được những hạn chế trong công tác xây dựng luật hiện nay.

- Thảo luận về dự án Luật Tổ chức QH (sửa đổi) vừa qua, nhiều ĐBQH đã kiến nghị cần tăng mạnh thẩm quyền cho Ủy ban Pháp luật để Ủy ban này chỉ làm hai việc chính là: xây dựng chương trình lập pháp của QH, xác định thứ tự ưu tiên của QH trong lĩnh vực lập pháp, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và giám sát việc ban hành các văn bản dưới luật, pháp lệnh, nghị quyết của QH. Theo Phó chủ nhiệm, nếu đề xuất này được thông qua sẽ có tác động như thế nào đối với chất lượng lập pháp?

- Thực ra cả hai nhiệm vụ này Ủy ban Pháp luật đều đang thực hiện nhưng để thực hiện được đầy đủ, hiệu quả các công việc này, phải tăng cường bộ máy chứ như hiện nay thì không làm được. Ủy ban Pháp luật phải có hai bộ phận. Một bộ phận chuyên về chính sách pháp luật; một bộ phận chuyên về kỹ thuật lập pháp, tức là ĐBQH hay các cơ quan quản lý nhà nước, các cơ quan chuyên ngành, các cơ quan QH chỉ nói chính sách, nêu quan điểm chính sách trong lĩnh vực này là abc còn thể hiện quan điểm, chính sách đó thành điều luật cụ thể như thế nào thì giao cho bộ phận kỹ thuật lập pháp thực hiện. Tôi cho rằng, đổi mới cách làm luật thì nhất thiết phải có bộ phận chuyên về kỹ thuật lập pháp. Bất kể là ĐBQH, các bộ, ngành hay các tổ chức, cá nhân có quyền kiến nghị xây dựng luật nào chỉ cần đưa ra chính sách, tư tưởng, nếu được chính sách, tư tưởng đó được QH thông qua thì chuyển đến bộ phận kỹ thuật lập pháp này để viết thành điều khoản cụ thể. Bộ phận này phải có trình độ chuyên môn cao về quản lý Nhà nước và về luật. Hiện nay chúng ta không có bộ phận này. Tôi nghĩ, trao thêm quyền cho Ủy ban Pháp luật cũng quan trọng nhưng quan trọng hơn là phải có bộ máy, có nhân lực để làm. Không có bộ máy, không có nhân lực thì trao thêm quyền cũng chịu. Hiện tại, Ủy ban Pháp luật và Vụ Pháp luật phải chia 5 xẻ 7 mới phủ được hết lĩnh vực mà Ủy ban phụ trách. Kỳ họp vừa qua, giúp Ủy ban theo dõi việc thảo luận, tiếp thu, chỉnh lý 2 Nghị quyết, 3 dự án luật mà chỉ có 3 chuyên viên thôi.

Tăng bộ máy và chất lượng công tác tham mưu, giúp việc cho các cơ quan của QH là việc phải làm nếu muốn nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của QH

- Vừa qua, nhiều ĐBQH cũng đề nghị tách Ủy ban này, Ủy ban kia vì hiện nay mỗi Ủy ban đang phải ôm quá nhiều lĩnh vực. Điều này có lẽ cũng sẽ giúp giảm tải cho các cơ quan của QH thưa Phó chủ nhiệm?

- Quan điểm tôi hơi khác. Tách hay không tách Ủy ban thì điều quan trọng nhất vẫn là các Ủy ban của QH có đủ người, đủ điều kiện để làm hay không chứ anh tách một Ủy ban thành 2 – 3 Ủy ban mà ĐBQH chuyên trách không tăng lên, đội ngũ chuyên gia, chuyên viên tham mưu, giúp việc không tăng lên, không giỏi hơn thì cũng không làm được. Đó là một thực tế mà tôi cho rằng, sửa đổi Luật Tổ chức QH lần này phải đánh giá và có những sửa đổi cho hợp lý.

- Tăng bộ máy, bảo đảm điều kiện làm việc tốt hơn cho các cơ quan của QH, ĐBQH và các cơ quan tham mưu, giúp việc cho các cơ quan của QH, UBTVQH, QH… cũng là kiến nghị của nhiều ĐBQH tại Kỳ họp thứ Bảy. Nhưng việc hiện thực hóa các kiến nghị này có lẽ cũng không đơn giản vì QH làm luật cho chính mình, nếu không tính toán kỹ lưỡng có thể sẽ gây tâm lý QH đang tạo ưu thế cho mình…

- Tôi không nghĩ như vậy. Và tôi tin cử tri cũng không nghĩ như vậy. Hãy trở lại với mục tiêu quan trọng nhất của sửa đổi Luật Tổ chức QH lần này. Mục tiêu đó là làm cho QH thực hiện được đầy đủ các chức năng, thẩm quyền mà Hiến pháp và nhân dân đã trao cho QH. QH phải thực sự là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước. Không có bộ máy tương xứng thì không làm được.

Bây giờ chúng ta thử nhìn sang bộ máy của Chính phủ, các bộ, ngành. Một bộ ít nhất cũng có hơn 1.000 cán bộ công chức làm việc ở văn phòng bộ. Nếu tính một ngành thì ngành nhỏ cũng vài, ba chục nghìn cán bộ. Ví dụ, Bộ Tài chính, chỉ tính riêng ngành thuế đã có khoảng 30 nghìn, ngành hải quan 15-16 nghìn cán bộ. Trong khi đó, các cơ quan tham mưu, giúp việc cho Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban, UBTVQH khoanh đi khoanh lại, tính hết cả Vụ làm công tác chuyên môn đến đơn vị làm công tác phục vụ chung, cả biên chế lẫn hợp đồng ngắn hạn, dài hạn... cũng mới chỉ có khoảng 1.500 người. Vụ nhiều nhất trong VPQH có 32 người, vụ ít nhất là 22 người làm đủ các công việc tham mưu, giúp việc cho Ủy ban chuyên môn của QH từ thẩm tra các dự án luật, khảo sát, giám sát việc thực thi luật... Trong khi đó, một Ủy ban của QH hiện nay đang phải phụ trách lĩnh vực tương ứng với lĩnh vực quản lý của 3-4 Bộ, có Ủy ban thậm chí còn phụ trách đến 5-6 Bộ, mà mỗi Bộ hiện nay là quản lý đa ngành, đa lĩnh vực tương ứng với 3-4 Bộ trước kia. Những con số này thậm chí không thể dùng từ chênh lệch để miêu tả. Người làm ít như vậy thì làm sao tính đến chuyện chuyên nghiệp được?

Lấy ví dụ ngay thân tôi làm ĐBQH chuyên trách đến nay là 13 năm rồi. Trong suốt khoảng thời gian này, tôi chỉ theo dõi hai mảng là tài chính và ngân hàng. Thường trực Ủy ban Pháp luật và Vụ Pháp luật hiện nay chưa ai có thời gian theo dõi hai mảng này dài như tôi. Nếu nhiệm kỳ tới tôi nghỉ thì Ủy ban và Vụ vẫn phải có người theo dõi hai mảng này, tức là những người này sẽmới tinh. Như thế thì lấy đâu ra chuyên môn mà chuyên sâu với chuyên nghiệp? ĐBQH mỗi nhiệm kỳ mỗi khác, nhiệm kỳ này tôi làm ĐBQH, nhiệm kỳ sau có khi tôi không làm nữa thì có thể không chuyên sâu một lĩnh vực nào cũng được. Nhưng không chuyên sâu không có nghĩa là lơ mơ. ĐBQH mà lơ mơ thì chết. Vậy thì tôi phải có người để hỏi. Bất cứ lúc nào cần tôi phải hỏi được ngay. Tôi hỏi ai? Trước hết phải hỏi những cán bộ chuyên viên giúp việc cho Ủy ban vì họ làm việc thường xuyên và trực tiếp với mình. Những cán bộ, chuyên viên này phải có chuyên môn sâu thì mới tham mưu cho ĐBQH, cho Ủy ban được chứ? Muốn vậy thì phải đủ người làm đã chứ ai cũng trong tình trạng quá tải thì không cách gì làm được.

Tất nhiên, sẽ có ý kiến cho rằng, vì các cơ quan của Chính phủ, các bộ, ngành là cơ quan thực thi chủ trương đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, trực tiếp phục vụ hơn 80 triệu dân nên phải đông. Nhưng nói như vậy cũng chưa thỏa đáng vì chính sách, pháp luật chất lượng thì việc thực thi sẽ thuận lợi. QH làm luật tốt, chuẩn mực; quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước một cách đúng đắn, kịp thời và giám sát chặt chẽ việc thực thi chính sách pháp luật thì đất nước sẽ vận hành nhịp nhàng, hiệu năng cao. Vì thế, tôi cho rằng, phải tính bộ máy tham mưu, phục vụ các cơ quan của QH, QH. QH có toàn quyền quyết định trong vấn đề này. Sửa đổi Luật Tổ chức QH lần này, QH phải mạnh dạn quyết định việc tăng thêm bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ tham mưu, giúp việc cho các cơ quan của QH. Ở đây, hoàn toàn không có chuyện làm phình bộ máy của QH mà là việc phải làm nếu chúng ta muốn nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của QH.

- Xin cám ơn Phó chủ nhiệm!

Nguồn tin: daibieunhandan.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 
Trả lời cử tri

Chuyên mục cơ quan Dân cử và Cử tri

Người tốt việc tốt
Quốc hội
Báo đại biểu nhân dân

THƯ VIỆN ẢNH