TIN HOẠT ĐỘNG

VĂN BẢN

TƯ LIỆU

Ý kiến cử tri - Ý kiến Đại biểu

GIỚI THIỆU VỀ CAO BẰNG

LIÊN KẾT

THỐNG KÊ

Đang truy cậpĐang truy cập : 12

Máy chủ tìm kiếm : 4

Khách viếng thăm : 8


Hôm nayHôm nay : 2792

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 53780

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 1671119

Công báo Cao Bằng
Thủ tục hành chính Cao Bằng
Cổng thông tin Cao Bằng

Trang nhất » Tin hoạt động » Văn hóa - Lịch sử - Con người

Bánh khảo – hương vị Tết của người Cao Bằng

Thứ tư - 20/06/2012 05:20
Mỗi dịp xuân về, có một thứ bánh không thể thiếu trên bàn thờ cúng tổ tiên và mang hương vị Tết rất riêng của người Cao Bằng, đó là bánh khảo.

Bánh khảo thực chất là một thứ lương khô của người dân tộc Tày, Nùng ở Cao Bằng. Bánh khảo được làm nhiều nhất vào dịp Tết. Bánh có ưu điểm là dù để lâu cũng không mốc, không thiu, nên với phong tục đón Tết trong cả tháng đầu xuân, thì chừng nào trong nhà còn bánh khảo, chừng đó vẫn còn là Tết.
 
Những chiếc bánh khảo sau khi đã hoàn thành (ảnh: HN)
Vào dịp Tết, trên bàn thờ, người dân Cao Bằng thường xếp nhiều chồng bánh khảo bên cạnh những cặp bánh chưng vuông vắn. Khách đến vào những ngày Tết, việc đầu tiên là gia chủ mời dùng bánh khảo, vừa để tỏ lòng mến khách vừa để khách được thưởng thức hương vị của thứ bánh cổ truyền. Không những vậy, bánh khảo cũng là món quà biếu khi khách lên thăm Cao Bằng hay gửi cho những người con xa quê. Đôi vợ chồng mới cưới ngày đầu năm về thăm bên ngoại, ngoài đồ lễ chẳng thể thiếu gói bánh khảo.
Cách làm bánh khảo không quá khó, nhưng muốn có những chiếc bánh khảo thơm ngon nhất thì đòi hỏi sự khéo léo và tỉ mẩn của người làm bánh. Để có được những phong bánh khảo thơm phức, cần trải qua thật nhiều công đoạn. Nào là chọn gạo nếp, rang gạo, xay nhỏ bằng cối đá, lấy giấy bản lót vào thúng, đổ bột vào và “hạ thổ”.
Nguyên liệu làm bánh từ gạo nếp. Từ ngày 20 tết, người Cao Bằng đã đi chợ chọn loại gạo nếp ngon, thơm, hạt tròn mẩy nhất để về làm bánh khảo. Gạo mua về, sau khi đã đãi sạch sẽ được đem đi rang. Rang gạo phải cẩn thận vì nếu rang chưa đủ độ chín thì bánh sẽ không đủ độ thơm. Còn nếu rang gạo cháy vàng quá thì bột xay màu sẽ bị sẫm lại, bánh mất mùi thơm. Những hạt gạo nếp rang xong được đổ vào cối đá xay mịn. Bột càng mịn bánh càng ngon.
Bột sau khi được xay mịn sẽ được mang đi ủ. Công đoạn ủ hay còn gọi là hạ thổ cũng chẳng kém phần quan trọng. Người Tày thường chọn một góc khuất trong nhà, quét sạch và vảy một chút nước cho có độ ẩm, lót vài lớp giấy to bản hoặc giấy báo rồi trải đều bột, cứ thế hạ thổ. Sau khoảng bốn, năm ngày bột hút đủ ẩm, ỉu ra là có thể lấy ra trộn với đường.
Đường dùng làm bánh khảo thường là đường kính hoặc đường phèn. Nếu là đường phèn thì phải chọn những miếng đường vàng rộm. Tuy nhiên, dù dùng loại đường nào thì đường cũng phải được giã thật mịn. Đường có mịn khi trộn với bột mới tạo độ kết dính cao. Trộn bột nếp với đường, dùng tay vò hay dùng cán để cho bột hòa đều với đường. Muốn thử xem bột và đường đã đủ độ kết dính chưa, người ta thường nắm một nắm bột rồi đập vào thành chậu, bột không tan ra tức là bột đã kết dính có thể cho vào khuôn làm bánh.
Muốn bánh khảo thêm ngon, thêm bùi, nhân bánh cũng phải được chuẩn bị kỹ lưỡng. Nhân bánh gồm có lạc, vừng hoặc thịt mỡ. Vừng đen hoặc lạc rang giã nhỏ, luộc chín mỡ lợn, thái hạt lựu rồi đem ướp với đường kính. Như vậy, bánh khảo sẽ vừa có được hương thơm của gạo nếp, bùi bùi của vừng lạc, vị ngọt của đường kính và béo ngậy của mỡ.
 
 Những chiếc bánh khảo được bày bán cùng các loại bánh truyền thống
khác của người Cao Bằng trong dịp tết (ảnh: PC)
Sau khi chuẩn bị xong xuôi bột bánh, nhân bánh, người ta bắt đầu tiến hành nén bánh. Khuôn làm bánh khảo cũng tùy loại, thông thường khuôn có hình vuông cỡ 40x40 cm. Nén bánh vào khuôn là công đoạn đòi hỏi sự khéo léo của người làm bánh. Nén mạnh tay quá bánh sẽ cứng mà nhẹ tay quá thì bánh lại dễ bị bở, vỡ vụn ra, không thành miếng, mất ngon. Trước khi cho bột bánh vào khuôn, người ta dùng lông gà rắc lên một lớp bột sống, rồi đổ lớp bột đầu tiên vào và ép nhẹ cho phằng. Tiếp đến, rải đều lớp nhân, cho thêm một lớp bột vào, sao cho để hai phần bánh giữa lớp nhân bằng nhau rồi ép mạnh để hai lớp bánh kết vào nhau. Dùng dao cắt bánh ra thành từng bánh nhỏ như trong khung đã có vạch định sẵn (thông thường mỗi khung có từ 12 - 18 bánh). Động tác khía chia bánh phải làm ngay khi ép bột bởi nếu để lâu bột sẽ khô, khó cắt. Khi khía vẫn phải dùng lông gà vẩy bột sống để tránh dính và khi ăn bánh ta dễ dàng bẻ ra, hai nửa bánh không dính vào nhau.
Sau khi gỡ bánh ra khỏi khung thì gói bánh bằng giấy bản (giấy thủ công, dễ thấm, màu trắng) hoặc bằng giấy làm vàng mã với đủ các màu rực rỡ, xanh, đỏ, tím, vàng. Trên tờ giấy hình vuông, bánh đặt chéo thành 4 hình tam giác gấp vào, dùng hồ dán (bột làm bánh) dính 4 đỉnh tam giác lại là được. Phong bánh khảo sau khi hoàn thành sẽ có hình chữ nhật, to nhỏ dày mỏng tùy theo người làm. Bánh khảo Cao Bằng có vị thơm của bột nếp, vị bùi của vừng và lạc rang, vị ngậy của mỡ lợn, vị ngọt thanh của đường. Tất cả hòa quyện với nhau, thật đậm đà, ăn một lần nhớ mãi.
Đối với bà con các dân tộc ở Cao Bằng, bánh khảo là loại bánh không thể thiếu trong những ngày tết Nguyên Đán. Câu chuyện đầu năm mới trở nên thân tình, ấm cúng hơn khi nhấp ngụm trà nóng với phong bánh khảo thơm ngon. Ngày nay, khi cuộc sống của người dân đã khấm khá hơn trước nhiều, người ta làm bánh khảo quanh năm. Những chiếc bánh khảo thơm ngon được bày bán quanh năm ở các khu chợ của tỉnh Cao Bằng để phục vụ khách du lịch. Đặc biệt, loại bánh khảo hương hồi nổi tiếng thơm ngon là đặc sản được bày bán ở các chợ Thung Hòe,chợ huyện Trùng Khánh, chợ Quảng Hòa...

Nguồn tin: cpv.org

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 
Trả lời cử tri

Chuyên mục cơ quan Dân cử và Cử tri

Người tốt việc tốt
Quốc hội
Báo đại biểu nhân dân

THƯ VIỆN ẢNH