TIN HOẠT ĐỘNG

VĂN BẢN

TƯ LIỆU

Ý kiến cử tri - Ý kiến Đại biểu

GIỚI THIỆU VỀ CAO BẰNG

LIÊN KẾT

THỐNG KÊ

Đang truy cậpĐang truy cập : 23

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 22


Hôm nayHôm nay : 3650

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 81770

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 5144215

Công báo Cao Bằng
Thủ tục hành chính Cao Bằng
Cổng thông tin Cao Bằng

Trang nhất » Tin hoạt động » Diễn đàn người đại biểu

Vai trò đại diện và chất lượng đại biểu HĐND từ sửa đổi, bổ sung Luật Bầu cử

Thứ hai - 23/02/2015 19:51
Sửa Luật Bầu cử lần này, cần quan tâm sửa đổi, bổ sung một số điều trong phần bầu cử đại biểu HĐND để tăng một số đại biểu được bầu ở một số tỉnh và một số huyện chưa đến mức miền núi, nhưng có nhiều đơn vị hành chính trực thuộc có địa bàn rộng, vẫn còn nhiều khó khăn. Đó là điều cần thiết, chính đáng để nâng cao chất lượng đại biểu HĐND và thể hiện được vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng các tầng lớp nhân dân địa phương.

Luật Bầu cử là đạo luật quan trọng, quy định quyền chính trị cơ bản của công dân; bảo đảm để cử tri lựa chọn và bầu ra những người ưu tú có năng lực đại diện cho các tầng lớp nhân dân tham gia trong cơ quan quyền lực nhà nước. Khi bầu cử đại biểu HĐND số lượng đại biểu và đơn vị bầu cử sẽ ảnh hưởng rất lớn đến vai trò đại diện, chất lượng đại biểu trong nhiệm kỳ hoạt động của cơ quan dân cử.


Nguồn: ITN

Theo quy định của Luật Bầu cử đại biểu HĐND năm 2003 và được QH sửa đổi, bổ sung một số điều ngày 24.11.2010: ở cấp tỉnh được bầu thấp nhất là năm mươi đại biểu và cao nhất không quá chín mươi lăm đại biểu. Chênh lệch gần gấp đôi là khá lớn. Nhưng quan trọng hơn, sự phân chia đại biểu được bầu ở các địa phương theo vùng miền lại không hợp lý. Và chưa thể hiện được điều 115 Hiến pháp mới: Đại biểu HĐND là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân địa phương. Sự bất hợp lý bộc lộ rõ ở khoản 3, điều 9 Luật Bầu cử đại biểu HĐND. Theo đó, tại điểm a: Tỉnh miền xuôi và thành phố trực thuộc Trung ương có từ một triệu người trở xuống được bầu năm mươi đại biểu, có trên một triệu người thì cứ thêm năm mươi nghìn người được bầu thêm một đại biểu, nhưng tổng số không quá tám mươi lăm đại biểu. Trong lúc đó, tại điểm b: Tỉnh miền núi có từ năm trăm nghìn người trở xuống thì được bầu năm mươi đại biểu, có trên năm trăm nghìn người thì cứ thêm ba mươi nghìn người được bầu thêm một đại biểu, nhưng tổng số không quá tám mươi lăm đại biểu.

Sự phân chia này mới chỉ có ý nghĩa phân biệt giữa miền núi với thành phố và các tỉnh đồng bằng. Còn nhiều tỉnh khác chưa phải là miền núi, nhưng không thể đồng bằng vì có các huyện miền núi, có biên giới với nước khác và nhiều đồng bào dân tộc ít người; cũng có ít huyện đồng bằng nhưng chủ yếu là những huyện miền trung du, mật độ dân số thấp. Như vậy không thể ghép những tỉnh như thế vào cùng nhóm với thành phố trực thuộc Trung ương được. Thực tế ở nước ta cần phân chia các tỉnh thành ba nhóm: miền núi, trung du và đồng bằng. Đồng thời ghép thành phố vào các tỉnh đồng bằng thành một nhóm trong bầu cử là phù hợp. Hơn nữa, các tỉnh thuộc nhóm trung du khá nhiều và tập trung ở vùng trung du Bắc bộ, toàn bộ các tỉnh miền Trung và một số tỉnh khác nên cần có một nhóm riêng.

Từ những phân tích trên, đề nghị Luật Bầu cử đại biểu HĐND sắp đến cần thêm một điểm vào giữa điểm a và điểm b tại khoản 3, điều 9 như sau: Các tỉnh trung du có từ bảy trăm năm mươi nghìn người trở xuống được bầu năm mươi đại biểu, có trên bảy trăm năm mươi nghìn người thì cứ thêm bốn mươi nghìn người được bầu thêm một đại biểu, nhưng tổng số không quá tám mươi lăm đại biểu. Đồng thời ở điểm a bỏ hai từ “miền xuôi” thay vào đó “đồng bằng” để sửa lại điểm a như sau: Tỉnh đồng bằng và thành phố trực thuộc Trung ương có từ một triệu người trở xuống được bầu năm mươi đại biểu, có trên một triệu người thì cứ thêm năm mươi nghìn người được bầu thêm một đại biểu, nhưng tổng số không quá tám mươi lăm đại biểu.

Như vậy, thêm một điểm tại khoản 3, điều 9 thì số đại biểu được bầu thấp nhất và cao nhất vẫn không thay đổi. Nhưng những tỉnh vùng trung du sẽ có điều kiện tăng thêm một số đại biểu HĐND. Qua đó càng thể hiện được vai trò “đại diện” các tầng lớp nhân dân ở vùng có nhiều tôn giáo, dân tộc ít người, mật độ dân cư thấp và còn nhiều khó khăn khác. Quan trọng hơn, tăng số lượng là yếu tố thiết thực để tăng chất lượng đại biểu khi phải bảo đảm được cơ cấu trong bầu cử. Hơn nữa, tăng một số đại biểu tại các tỉnh trung du sẽ có điều kiện để tăng số lượng đại biểu HĐND tỉnh được bầu ở các đơn vị bầu cử tại những huyện miền núi. Đây là yêu cầu cấp thiết để xây dựng nông thôn mới và phát triển KT - XH vùng đặc biệt khó khăn.

Tương tự như các tỉnh, khoản 2, điều 9 mâu thuẫn rất lớn giữa huyện với quận và thị xã; nên trong các huyện cũng cần tách huyện miền xuôi ra làm đôi: huyện trung du và huyện đồng bằng. Ghép huyện đồng bằng với quận, còn huyện trung du để một điểm riêng để tăng thêm một số đại biểu. Do đó nên bỏ hai từ “miền xuôi” ở điểm a thay vào đó “đồng bằng” để điểm a, khoản 2, điều 9 được sửa lại: Huyện đồng bằng và quận có từ tám mươi nghìn người trở xuống được bầu ba mươi đại biểu, có trên tám mươi nghìn người thì cứ thêm mười nghìn người được bầu thêm một đại biểu, nhưng tổng số không quá bốn mươi đại biểu. Thêm vào giữa điểm a và điểm b tại khoản 2, điều 9 một điểm mới: Huyện trung du có từ sáu mươi nghìn người trở xuống được bầu ba mươi đại biểu, có trên sáu mươi nghìn người thì cứ thêm bảy nghìn năm trăm người được bầu thêm một đại biểu, nhưng tổng số không quá bốn mươi đại biểu. Tăng một số đại biểu dân cử cho các huyện trung du, bởi đó là những huyện có xã miền núi, có xã chung biên giới với nước khác, có đồng bào dân tộc ít người, dân cư phân tán. Như thế mới có điều kiện tăng cường chất lượng đại biểu. Và quan trọng hơn để có thể bố trí các xã thuộc vùng khó khăn có đại biểu HĐND huyện.

Trong lúc này nói tăng đại biểu dân cử, có người cạn nghĩ, vội vàng cho rằng tăng biên chế, liền bác bỏ ngay! Thật đáng phê phán và chê trách. Thực ra tăng đại biểu HĐND không làm tăng biên chế vì chỉ tăng những người hoạt động kiêm nhiệm HĐND, cùng lắm chỉ tăng một số phụ cấp cho đại biểu mà thôi. Hơn nữa có tăng một ít biên chế đại biểu chuyên trách HĐND thời điểm này để góp phần tăng chất lượng cho cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương cũng hoàn toàn xứng đáng và cần thiết. Cần tư duy, nhận thức rằng: giảm biên chế những nơi cần giảm và tăng những nơi cần thiết phải tăng; không phải vì không giảm được đành không chịu tăng!

Do số đại biểu HĐND được ấn định hạn chế theo Luật Bầu cử hiện hành. Và chỉ quy định Thường trực HĐND: Dự kiến cơ cấu, thành phần, số lượng đại biểu HĐND được bầu của tổ chức Chính trị, tổ chức Chính trị - xã hội, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân, cơ quan nhà nước cấp mình và các đơn vị hành chính cấp dưới… Tuyệt nhiên không có điều nào quy định mỗi huyện được bầu tối thiểu bao nhiêu đại biểu HĐND tỉnh, tương tự như phần bầu cử ĐBQH. Chỉ có điều 10 ghi: Đại biểu HĐND các cấp được bầu theo đơn vị bầu cử, mỗi đơn vị bầu cử đại biểu HĐND được bầu không quá năm đại biểu. Thực tế tại địa phương, việc phân bổ đại biểu HĐND tỉnh được bầu ở cấp huyện rất quan trọng và được xem xét, cân nhắc rất chu đáo. Cũng chưa có cách nào hơn đành phải phân bổ theo dân số, qua đó cũng đã bộc lộ nhiều bất hợp lý. Đã qua mấy nhiệm kỳ, nhiều địa phương có huyện được bầu trên mười đại biểu HĐND tỉnh, nhưng có huyện chỉ bầu được ba đại biểu. Mà ba đại biểu là có vận dụng, vì theo dân số thì chưa quá 2,5 đại biểu và đành phải giảm đại biểu những huyện đông dân xuống. Trên cơ sở số lượng đại biểu được bầu mới thành lập đơn vị bầu cử, với điều kiện không quá năm đại biểu được bầu ở mỗi đơn vị. Dù luật không quy định, nhưng thực tế các địa phương đều phân chia đơn vị bầu cử đại biểu HĐND tỉnh chỉ trong phạm vi địa bàn của mỗi huyện, nên có huyện đến ba đơn vị bầu cử và nhiều huyện chỉ có một đơn vị bầu cử.

Điều đáng nói ở đây là những huyện chỉ được bầu ba đại biểu HĐND tỉnh nhưng phải bảo đảm cơ cấu. Tất nhiên trong đó phải có một đại biểu thuộc cơ quan, tổ chức ở tỉnh phân bổ về, một đại biểu lãnh đạo chủ chốt của huyện (Thường là Bí thư kiêm Chủ tịch HĐND), còn một đại biểu phải mang nhiều cơ cấu: nữ, trẻ, ngoài Đảng, dân tộc… Đấy là khi mới bầu cử, cuối nhiệm kỳ nhiều huyện chỉ còn lại một đại biểu HĐND tỉnh, thường là nữ cơ cấu nhiều kết hợp ở cơ sở. Đại biểu là lãnh đạo của huyện - Tổ trưởng Tổ đại biểu, phần lớn được điều động lên tỉnh. Nhiệm kỳ trước, khi tổng kết nhiều địa phương đã có 2/3 Tổ trưởng Tổ đại biểu chuyển lên công tác tại tỉnh. Và nhiệm kỳ này dù mới 2/3 thời gian, nhưng có địa phương cũng đã gần 40% Tổ trưởng Tổ đại biểu HĐND tỉnh chuyển công tác khỏi địa bàn của huyện. Như vậy, vai trò “đại diện” của đại biểu HĐND khó được cử tri và nhân dân chấp nhận. Người dân muốn gặp người đại biểu của mình thuộc cơ quan quyền lực nhà nước cấp tỉnh cũng đành chịu thôi.

Do đó, Luật Bầu cử sắp tới cần bổ sung  một điều ngay sau điều 10 luật hiện hành: Mỗi huyện được bầu tối thiểu bốn đại biểu HĐND tỉnh. Nếu như tăng được số lượng đại biểu HĐND một số tỉnh như phần trên đã trình bày thì có thể tăng số lượng đại biểu HĐND tỉnh được bầu ở mỗi huyện lên tối thiểu năm đại biểu. Và tốt nhất nên cơ cấu có một đại biểu công tác ở chính quyền cấp huyện vào HĐND cấp tỉnh. Đồng thời chỉ nên quy định thêm một hoặc tối đa chỉ hai cơ cấu kết hợp cho đại biểu nữ. Như thế sẽ bảo đảm được vai trò đại diện của đại biểu trong cả nhiệm kỳ và tăng cường được chất lượng đại biểu HĐND cơ cấu ở cơ sở.

Bảo đảm cơ cấu, nâng cao chất lượng đại biểu HĐND là yêu cầu muôn thuở và vẫn còn nhiều trăn trở trong các lần bầu cử. Thế nhưng ngay từ khi mới lập danh sách ứng cử viên, dù đã cố gắng rất nhiều vẫn bộc lộ rõ chất lượng đại biểu. Kết quả bầu cử những nhiệm kỳ vừa qua cũng không thay đổi được nhiều chất lượng đại biểu HĐND, còn cơ cấu thì cũng không đạt được vai trò đại diện. Sửa Luật lần này, ngoài sáp nhập Luật Bầu cử đại biểu HĐND và Luật Bầu cử ĐBQH thành một Luật để thuận tiện trong quá trình tổ chức bầu cử. Đồng thời cũng cần quan tâm sửa đổi, bổ sung một số điều trong phần bầu cử đại biểu HĐND để tăng một số đại biểu được bầu ở một số tỉnh và một số huyện chưa đến mức miền núi, nhưng có nhiều đơn vị hành chính trực thuộc có địa bàn rộng, vẫn còn nhiều khó khăn. Đó là điều cần thiết, chính đáng để nâng cao chất lượng đại biểu HĐND và thể hiện được vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng các tầng lớp nhân dân địa phương.


Nguồn tin: nguoidaibieu.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 
Trả lời cử tri

Chuyên mục cơ quan Dân cử và Cử tri

Người tốt việc tốt
Quốc hội
Báo đại biểu nhân dân

THƯ VIỆN ẢNH