TIN HOẠT ĐỘNG

VĂN BẢN

TƯ LIỆU

Ý kiến cử tri - Ý kiến Đại biểu

GIỚI THIỆU VỀ CAO BẰNG

LIÊN KẾT

THỐNG KÊ

Đang truy cậpĐang truy cập : 36


Hôm nayHôm nay : 3650

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 81859

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 5144304

Công báo Cao Bằng
Thủ tục hành chính Cao Bằng
Cổng thông tin Cao Bằng

Trang nhất » Tin hoạt động » Văn hóa - Lịch sử - Con người

Nhớ những trò chơi dân gian đặc sắc ngày xưa ở Cao Bằng

Thứ sáu - 20/01/2017 06:06
 
Hội chùa Đà Quận 2016 (Thành phố) hiện chỉ tổ chức thi đấu cờ tướng trên bàn cờ hoặc sân, không còn tổ chức chơi cờ người truyền thống.                          (Ảnh: Vũ Tiệp)

Chơi cờ người: Cờ người còn gọi là cờ tướng. Hiện nay, tại các lễ hội đầu xuân trên địa bàn tỉnh vẫn tổ chức chơi cờ tướng bằng hình thức đấu trên bàn cờ hoặc sân. Sân được kẻ ô cờ trên nền đất, quân cờ là các biển bằng cát tông cắm bằng que cây tre nhỏ, gỗ hoặc sắt. Nhưng trò chơi cờ người bản chất phải là chính người thật làm quân cờ. Thanh niên nam nữ mặc sắc phục sặc sỡ thống nhất theo từng bên làm quân cờ. Người chơi chịu sự tác động của người gõ trống, mỗi khi trống gõ, người chơi phải hô to con cờ mình muốn di chuyển đến vị trí nào thì cờ người sẽ di chuyển theo. Cờ người hiện đã "vắng bóng".

Chơi đu: Đu là trò chơi trong những ngày hội xuân ở các bản làng vùng đồng bào Tày rất thu hút người chơi, nên cần khoảng không gian rộng, thoáng đãng. Cây đu được trồng với 4 hay 6 hoặc 8 cây tre dài vững trãi để chịu đựng được sức nặng của 2 người chơi, cùng với lực đẩy quán tính. Hai cây tre làm cầu đu nhỏ, vừa tầm tay. Tre làm đu phải là tre đực, được kén chọn cẩn thận, độ tuổi của tre vừa phải, nếu non tre không chắc, nếu già tre không có độ đàn hồi. Khi chơi đu có thể lên đu 1 hoặc 2 người, càng nhún mạnh đu càng lên cao, cần đu đưa lên vun vút, vượt lên bên nọ sang bên kia, cần đu lên ngang với ngọn đu là hay nhất. Khi chơi đu, người chơi bay bổng trên không trung có khi cách mặt đất hàng chục mét. Trò chơi đu vừa mang tính thể thao vừa là một nét sinh hoạt văn hóa mang tính giao duyên tình cảm của các chàng trai, cô gái.   

Đánh yến: Yến được chơi trong ngày hội hoặc các cuội vui chơi, phổ biến ở các thị trấn có người dân tộc Tày, Nùng sinh sống, như: Quảng Uyên, Nguyên Bình, Hòa An, Bảo Lạc... Yến được làm bằng lông gà thiến, đế yến làm bằng mo tre cắt tròn, đường kính khoảng 3 cm, kẹp giữa 2 miếng mo tre là một đồng xu để quả cầu có trọng lượng. Cách đánh yến rất đơn giản, hai người đứng đối xứng nhau rồi dùng tay đánh yến chuyền cho nhau, đánh đi đánh lại. Hoặc nhiều người đứng vòng tròn chuyền bằng tay cho nhau, ai đánh hụt bị rơi coi như thua.

Đi cà kheo (mạ điếng): Cà kheo được làm bằng cây gỗ và tre dài chừng 2 - 2,5 m, đường kính khoảng 5 cm. Một đôi guốc tre được đục lỗ tròn để luồn 2 cây gỗ tròn tạo thành bàn dẫm chân, cao cách mặt đất khoảng 50 - 60 cm. Khi đi 2 tay cầm vào 2 thân gỗ tròn, 2 chân đặt vào đôi guốc tre. Khi đứng lên cà kheo, người đi cà kheo không thể đứng yên mà phải đi lại để thăng bằng. Cà kheo có rất nhiều cách chơi: Thi đi nhanh, chạy, vượt địa hình (đường trơn, lầy lội)...

Tranh bóng bằng củ chuối: Bóng được làm bằng củ chuối nặng từ 7 - 10 kg, sân bóng là bãi đất bằng, chủ yếu là các đám ruộng sau thu hoạch lúa mùa ở gần các trung tâm xóm, bản. Trên mặt sân đào 3 lỗ, kích thước vừa đủ để quả bóng chuối lọt xuống, trong đó, 1 lỗ giữa sân là lỗ để bóng ở đó khi bắt đầu tranh bóng. Hai đầu sân mỗi đầu một lỗ. Cách chơi tương tự như đá bóng hiện nay, mỗi đội từ 7 - 10 người (tự quy định), thi đấu 2 hiệp, khoảng 30 phút/1 hiệp. Khi có lệnh, trọng tài đặt bóng chuối ở lỗ giữa sân bắt đầu tranh nhau củ chuối, chuyền cho nhau và đưa được củ chuối bỏ vào được lỗ bên sân của đối phương nhiều hơn thì thắng cuộc.

Đua ngựa: Ngựa vốn là phương tiện để cưỡi đi lại, vận chuyển hàng hóa..., nên đua ngựa cũng là một trò chơi phổ biến của các chàng trai Nùng, Mông ở Lục Khu (Hà Quảng), người Tày ở Bảo Lạc, Hòa An... Đua ngựa thường trên một cánh đồng rộng hoặc một đoạn đường. Người nào cưới ngựa chạy về đích nhanh hơn thì thắng cuộc và có thưởng.

Đá pao: Trò chơi thường phổ biến ở các huyện: Thông Nông, Bảo Lạc, Bảo Lâm..., nơi có nhiều người dân tộc Mông sinh sống. Pao là những hòn đá cuội to bằng nắm tay. Hai bên, người chơi đứng ra riêng hai hàng, khoảng cách hòn cái đều nhau, hòn cái ở giữa sân chơi. Đặt pao lên mu bàn chân rồi nhảy lò cò làm sao vẫn giữ được pao trên mu bàn chân, đến gần hòn cái, lăng pao cho trúng hòn cái là thắng cuộc, hết người này đến người khác. Nếu không lăng trúng hòn cái coi như bị thua. Bên thua phải cõng người thắng trên lưng từ đầu sân này sang đầu sân bên kia.

Đua mảng: Là một trò chơi thể thao dân tộc được tổ chức tại các cuộc thi chống, chèo mảng của nhân dân ở các địa phương dọc sông Bằng và tại hội chùa Đà Quận ngày xưa. Mảng là những thanh tre mai được bóc vỏ đem phơi nhưng không để quá khô. Sau đó ghép các cây tre lại với nhau thành mảng, thường mất khoảng 8 - 10 cây tre. Người đua mảng phải có những yếu tố cần thiết, trước tiên là sức khỏe, sau đó mới là kỹ thuật. Trong khi đua, các thành viên còn phải có tinh thần đồng đội cao, chèo đều tay, định hướng đi của mảng thẳng, đều. Đua mảng có các hình thức: Thi chống mảng lên ngược dòng; bơi mảng nhanh xuôi dòng; thi đơn (1 người); thi đôi hoặc thi theo đội (4 - 6 người).

Điểm qua một số trò chơi dân gian đã “xa vắng” trong các dịp lễ hội đầu xuân nêu trên để khẳng định Cao Bằng có bề dày truyền thống văn hóa của nhiều dân tộc nên có nhiều trò chơi dân gian độc đáo từ lâu đời, góp phần làm nên những giá trị văn hóa truyền thống. Nhưng đáng buồn là hiện nay tại tỉnh ta vẫn chưa có công trình nghiên cứu chuyên sâu về nét đẹp văn hóa này. Các cấp, ngành chuyên môn cần có sự bắt tay để kiểm kê, nghiên cứu và hướng đến việc bảo tồn các trò chơi dân gian, nhất là các trò chơi đang có nguy cơ mai một. Bởi trò chơi dân gian không chỉ là một loại hình hoạt động mang đậm dấu ấn văn hóa - thể thao, gắn liền với truyền thống văn hóa dân tộc mà còn có vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống, góp phần giáo dục, nâng cao thể chất, ý chí phấn đấu của con người; giáo dục ý thức cộng đồng, bản sắc và truyền thống văn hóa dân tộc cho các thế hệ.


Nguồn tin: baocaobang.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 
Trả lời cử tri

Chuyên mục cơ quan Dân cử và Cử tri

Người tốt việc tốt
Quốc hội
Báo đại biểu nhân dân

THƯ VIỆN ẢNH