TIN HOẠT ĐỘNG

VĂN BẢN

TƯ LIỆU

Ý kiến cử tri - Ý kiến Đại biểu

GIỚI THIỆU VỀ CAO BẰNG

LIÊN KẾT

THỐNG KÊ

Đang truy cậpĐang truy cập : 33


Hôm nayHôm nay : 3650

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 81854

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 5144299

Công báo Cao Bằng
Thủ tục hành chính Cao Bằng
Cổng thông tin Cao Bằng

Trang nhất » Tin hoạt động » Văn hóa - Lịch sử - Con người

Áo chàm và hình tượng trong thơ ca

Thứ tư - 30/12/2015 04:11
Nhà thơ Thâm Tâm, với trách nhiệm là Thư ký Tòa soạn Báo Vệ quốc quân, đã cùng đồng đội nhận nhiệm vụ tham gia Chiến dịch Biên giới Thu Đông 1950. Từ Khu ATK, đội hình của ông vượt núi, băng đèo, lội suối hướng lên Cao Bằng. Qua đèo Khế, lên đèo Giàng, đèo Gió thấp thoáng thấy các bóng áo chàm hòa cùng áo xanh đang làm dân công hỏa tuyến, giao liên...

Với tâm hồn của một nghệ sỹ, ông làm bài thơ: “Bóng áo chàm trên núi”, trong đó có câu: “Áo chàm là áo chàm ơi/Người ở đây đó, để người thương nhau”. Hay nhà thơ Tố Hữu, trong bài thơ “Việt Bắc” viết: Áo chàm đưa buổi phân ly/Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay?

Vậy áo chàm là ai mà lại giàu hình tượng như thế, rồi bước vào văn học, nghệ thuật một cách tinh tế, dung dị, đáng yêu? Đó chính là hình ảnh các cô gái Tày - Nùng. Người Tày - Nùng có y phục thường được làm bàng vải chàm. Đây là loại vải được nhuộm bằng nước của cây chàm với cách thức như sau: Lấy cây chàm về ngâm nước cho ra màu xanh đen, rồi lấy vôi bột đổ vào, khoắng cho bột chàm lắng xuống đáy chậu, gạn nước trên đi, lấy bột này khoắng với tro bếp đến khi nước chàm lên men đỏ, rồi lấy vải nhúng vào cho đều, đem lên phơi. Hôm sau lại làm như vậy, cho đến khi vải có màu đen nhánh là được.

Quần áo chàm của người Tày - Nùng không có hoa văn như các dân tộc: Thái, Lô Lô, Sán Chỉ, Dao, Mông; chỉ là phối màu từ các mảnh vải lại.

Vải chàm được làm từ bông, se thành sợi, dệt thành tấm. Ngoài làm áo quần, vải chàm còn dùng làm chăn, địu, thắt lưng, dây áo, dây dao... Do đó, từ rất xa xưa, áo chàm đã đi vào thơ ca, hát lượn của người Tày - Nùng. Ví dụ một số câu hát lượn sau: Thấp thoáng bóng áo chàm/Tiếng lượn vang trên đèo; Áo chàm tình quê hương/Áo chàm tình yêu thương...; Áo chàm thấp thoáng ngập ngừng/Em đi trẩy hội tưng bừng núi non/Hương chàm dìu dịu tỏa thơm/Em đi chơi hội hương vương ngọt ngào/Tiếng ai lượn vọng núi đồi/Để ai ngơ ngẩn sớm chiều hỡi ai!

Và hơn thế, hình ảnh áo chàm đã đi vào các tác phẩm của các nhà thơ người Cao Bằng, như: Vi Hồng, Hoàng Triều Ân, Y Phương, Từ Ngàn Phố, Bế Thành Long, Đoàn Ngọc Minh, Vi Thùy Linh... Nhà thơ Y Phương từng nói: Nơi quê tôi miên man là đá/Âm ào là gió/Sóng sánh đổ về/Muôn hình vạn trạng hang động/Dạt dào những dòng sông/Và những bóng áo chàm. Từ Ngàn Phố lột tả trong thơ: Chăn này chăn thổ cẩm/Áo này em nhuộm màu chàm/Mẹ cha cả một đời vất vả/Trồng bông, dệt vải, nuôi con.../Vẫn sắt son màu chàm chung thủy. Còn Hoàng Triều Ân thì viết: Anh về em tặng áo chàm/Gửi lời thương nhớ muôn vàn dịu êm; Em xinh em mặc áo chàm/Mùa xuân đi hội lồng tồng thêm xuân. Hữu Huyền cũng tham góp đưa áo chàm vào các vần thơ như sau: Áo chàm hát ngọt lời then/Để anh thương nhớ mênh mang thế này!; Áo chàm thấp thoáng đầu nương/Mà lòng rạo rực, xốn xang lạ kỳ!

Có thể nói vải chàm, áo chàm là nội dung đặc sắc của nền văn hóa dân tộc Tày - Nùng, cùng nhiều dân tộc khác ở các vùng miền nước ta. Ở Cao Bằng, đi vào các địa phương vùng sâu, vùng xa, biên giới vẫn còn nhiều người Tày, Nùng mặc quần áo chàm, nhưng đi ra các thị tứ, thị trấn và Thành phố thì bóng áo chàm hầu như không xuất hiện. Và chỉ xuất hiện trong các dịp lễ hội, biểu diễn văn hóa - văn nghệ. Nên có nhà thơ lên Cao Bằng đã trăn trở: Áo chàm ơi, em đi về đâu?/Để bây giờ anh mong và luyến tiếc!

Và anh đã tâm sự, luyến tiếc quá, mong muốn được quan tâm để bảo tồn, gìn giữ áo chàm, để áo chàm luôn mãi là hình tượng sống động của thơ ca, nghệ thuật.          

Nguồn tin: baocaobang.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 
Trả lời cử tri

Chuyên mục cơ quan Dân cử và Cử tri

Người tốt việc tốt
Quốc hội
Báo đại biểu nhân dân

THƯ VIỆN ẢNH