TIN HOẠT ĐỘNG

VĂN BẢN

TƯ LIỆU

Ý kiến cử tri - Ý kiến Đại biểu

GIỚI THIỆU VỀ CAO BẰNG

LIÊN KẾT

THỐNG KÊ

Đang truy cậpĐang truy cập : 16

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 15


Hôm nayHôm nay : 2435

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 110296

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 8059888

Công báo Cao Bằng
Thủ tục hành chính Cao Bằng
Cổng thông tin Cao Bằng

Trang nhất » Tin hoạt động » Diễn đàn người đại biểu

Cơ hội tốt để hoàn thiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương

Thứ hai - 02/09/2019 00:44
Hiến pháp năm 2013 khi quy định về chính quyền địa phương đã kế thừa và phát triển các quy định của Hiến pháp năm 1946. Ở thời điểm này, khi QH đang xem xét sửa đổi Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương, chúng ta đang có cơ hội tốt để hoàn thiện mô hình tổ chức của chính quyền địa phương.

Có sự khác nhau giữa nông thôn và đô thị

Hiến pháp năm 1946 đã có những quy định khá đặc biệt về chính quyền địa phương, khác biệt với mô hình chính quyền địa phương tại Hiến pháp năm 1959, Hiến pháp năm 1980 và cả Hiến pháp năm 1992. Hiến pháp năm 1946 không “đánh đồng” tất cả các đơn vị hành chính như nhau mà phân biệt rõ đơn vị hành chính cơ bản, mang tính “tự nhiên” (xã, tỉnh ở địa bàn nông thôn; thành phố ở địa bàn đô thị) với đơn vị hành chính có tính chất trung gian, mang tính “nhân tạo” (bộ, huyện và khu phố).

Để phân cấp, phân quyền một cách rạch ròi, cụ thể, không chồng chéo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn đồng thời không lãng phí về nguồn lực, kinh phí trong tổ chức của bộ máy chính quyền các cấp, phải có nghiên cứu khoa học, sát thực tiễn, có đánh giá tác động và thảo luận kỹ giữa các cấp chính quyền, từ đó khẳng định việc nào giao cho cấp nào thực hiện để mang lại hiệu quả cao nhất, bảo đảm yêu cầu của nhân dân, của xã hội, tránh sự phiền hà, kéo dài thời gian...

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Quyết Tâm (TP Hồ Chí Minh)

Do không đánh đồng các đơn vị hành chính nên dù Điều 58 Hiến pháp 1946 quy định chính quyền địa phương gồm có bốn cấp: cấp bộ -  cấp tỉnh, thành phố - cấp huyện, thị xã, khu phố và cấp xã nhưng trong bốn cấp chính quyền địa phương này, chỉ có chính quyền cấp xã, cấp tỉnh và chính quyền cấp thành phố, thị xã được xác định là cấp chính quyền cơ bản và hoàn chỉnh, có cả HĐND và UBND. Còn cấp bộ và cấp huyện chỉ là cấp trung gian, đại diện cho chính quyền cấp trên trong mối quan hệ với chính quyền cấp dưới nên không là cấp chính quyền hoàn chỉnh, không có cơ quan dân cử là HĐND, mà chỉ có Ủy ban hành chính.

Hiến pháp 1946 cũng có sự phân biệt giữa địa bàn nông thôn và địa bàn đô thị. Tại tỉnh được tổ chức ba cấp chính quyền (tỉnh - huyện và xã), trong đó có hai cấp chính quyền hoàn chỉnh là tỉnh và xã. Khác với tỉnh, thành phố là một chỉnh thể thống nhất nên cả thành phố là một cấp chính quyền cơ bản và thống nhất cho toàn thành phố, có cả HĐND và Ủy ban hành chính. Thành phố tuy được chia thành các khu phố nhưng khu phố chỉ là địa hạt hành chính, chỉ có Ủy ban hành chính để vừa đại diện cho chính quyền thành phố vừa đại diện cho nhân dân ở khu phố trong mối quan hệ với chính quyền thành phố.

Những quy định về chính quyền địa phương tại Hiến pháp năm 1946 có nhiều điểm sáng tạo và độc đáo so với các bản Hiến pháp sau này. Từ Hiến pháp năm 1959 trở đi, mô hình chính quyền địa phương ở khu vực nào cũng có cả HĐND và UBND, tức là một chính quyền hoàn chỉnh, không có sự tổ chức phù hợp với đô thị, nông thôn. Cách tổ chức chính quyền địa phương như vậy đáp ứng yêu cầu cụ thể của các giai đoạn lịch sử này nhưng cũng đã bộc lộ nhiều hạn chế, chưa theo kịp nhu cầu phát triển của đất nước.

Theo PGS.TS. Trương Đắc Linh, Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh, mô hình tổ chức chính quyền địa phương như vậy chưa giải quyết được về mặt lý luận và thực tiễn về nguyên tắc tổ chức mô hình tổ chức chính quyền địa phương trong các mối quan hệ với chính quyền Trung ương, giữa các cấp chính quyền địa phương với nhau, giữa HĐND và UBND cùng cấp và với cơ quan hành chính nhà nước cấp trên (đối với cấp tỉnh là với Chính phủ). Hay như, việc tổ chức chính quyền ở địa bàn nông thôn và đô thị giống nhau dù giữa hai địa bàn này có nhiều sự khác biệt về điều kiện kinh tế, địa lý, dân cư, kết cấu hạ tầng, nhất là thành phố trực thuộc Trung ương còn có vị trí, vai trò của một trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, khoa học… có ảnh hưởng đối với cả một vùng, cũng như đối với cả nước.

Cụ thể hóa tư tưởng mới trong Hiến pháp năm 2013

Nhìn rõ những hạn chế, vướng mắc của mô hình tổ chức chính quyền địa phương, Hiến pháp năm 2013 đã có những quy định thể hiện bước phát triển mới trong quan điểm về chính quyền địa phương.

Một số quy định tại Hiến pháp năm 2013 có điểm tương đồng với Hiến pháp năm 1946. Điều này có thể thấy trong quy định về phân định đơn vị hành chính tại Điều 110. Bên cạnh cách phân định kế thừa Hiến pháp năm 1992, thành phố trực thuộc Trung ương đã được xác định chia thành quận, huyện, thị xã và đơn vị hành chính tương đương và đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do QH thành lập. Với quy định này, có thể hiểu ở thành phố trực thuộc Trung ương ngoài đơn vị hành chính có tính truyền thống còn có đơn vị hành chính tương đương với cấp quận, huyện, thị xã, đơn vị hành chính tương đương này có thể là thành phố. Việc quy định đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt là một vấn đề mới được bổ sung, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường, khai thác tiềm năng kinh tế của một địa phương nhất định.

Tương tự như Hiến pháp năm 1946, Hiến pháp năm 2013 cũng đưa ra quy định tạo điều kiện tổ chức chính quyền địa phương phù hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt theo luật định. Điều 111 quy định rõ, chính quyền địa phương được tổ chức ở các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam. Cấp chính quyền địa phương gồm có: HĐND và UBND được tổ chức phù hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do luật định.

Với cách quy định này, theo TS. Trần Thị Diệu Oanh, Học viện Hành chính Quốc gia, chính quyền được tổ chức ở mọi đơn vị hành chính, song không phải ở tất cả các đơn vị hành chính thì chính quyền địa phương đều được tổ chức giống nhau; không phải chính quyền ở bất kỳ một đơn vị hành chính nào cũng là một cấp chính quyền. Ở đâu được quy định là cấp chính quyền thì chính quyền ở đó bao gồm HĐND và UBND, UBND do HĐND cùng cấp bầu ra. Ở đâu không được quy định là cấp chính quyền thì sẽ có cơ quan hành chính thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính và dịch vụ công tại địa bàn, có thể được tổ chức khác với tổ chức UBND ở những nơi có đầy đủ HĐND và UBND.

Những tư tưởng mới tại Hiến pháp năm 2013 đã được cụ thể hóa phần nào tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 khi phân biệt giữa chính quyền địa phương ở nông thôn và đô thị, phù hợp với từng loại đơn vị hành chính cũng như quy định rõ cơ cấu tổ chức chính quyền địa phương ở nông thôn, đô thị và hải đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Tuy nhiên, sự phân biệt này mới ở mức độ nhất định và chưa đủ để tạo ra sự khác biệt cơ bản. Vì thế, một yêu cầu đặt ra với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương là phải đi sâu vào mô hình tổ chức.

Dù vậy, những sửa đổi về chính quyền địa phương tại dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương lại chưa đề cập sâu về mô hình tổ chức, qua đó tạo cơ sở cho đẩy mạnh phân cấp, phân quyền với chính quyền địa phương. Như cách ví von của ĐBQH Nguyễn Thị Quyết Tâm (TP Hồ Chí Minh), mới chỉ sửa một số điều mang tính chất kỹ thuật để bảo đảm tương thích với nghị quyết của Đảng, còn sửa để điều chỉnh quy định bất hợp lý của Luật Tổ chức chính quyền địa phương thì vẫn chưa đề cập tới.

Mô hình tổ chức nói chung và mô hình tổ chức chính quyền địa phương nói riêng là vấn đề phức tạp. Nhưng để triển khai nghị quyết của Đảng, cụ thể hóa các tư tưởng mới tại Hiến pháp năm 2013, trong sửa đổi Luật Tổ chức chính quyền địa phương lần này cần cố gắng đặt cơ sở pháp lý cho việc tiếp tục đa dạng hóa mô hình tổ chức, đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng cấp. Cùng với đó, cần mạnh dạn phân cấp, phân quyền cho địa phương hơn nữa, theo năng lực, đồng thời yêu cầu phải chịu trách nhiệm, tránh tình trạng năng lực chưa đáp ứng lại giao việc phức tạp.


Nguồn tin: daibieunhandan.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 
Trả lời cử tri

Chuyên mục cơ quan Dân cử và Cử tri

Người tốt việc tốt
Quốc hội
Báo đại biểu nhân dân

THƯ VIỆN ẢNH