Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng Bế Thanh Tịnh: Đẩy mạnh phân cấp phải đi đôi với kiểm soát quyền lực và giữ vững tính thống nhất của pháp luật

Thống nhất cao với sự cần thiết ban hành Luật Phát triển đô thị nhằm tạo hành lang pháp lý đồng bộ thúc đẩy hệ thống đô thị phát triển, đặc biệt là các đô thị đặc biệt, đại biểu Bế Thanh Tịnh đã đóng góp nhiều ý kiến quan trọng tập trung làm rõ thẩm quyền ban hành chính sách đặc thù, đơn giản hóa thủ tục đầu tư và quy định ưu đãi tại các khu thương mại tự do. 

Làm rõ thẩm quyền trong các cơ chế, chính sách đặc thù, thí điểm

Góp ý về nguyên tắc phân cấp, phân quyền, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng chỉ ra rằng dự thảo luật hiện vẫn dùng khái niệm chung là "cấp có thẩm quyền". Đại biểu đề nghị cần quy định cụ thể ngay trong luật thẩm quyền quyết định thuộc về Quốc hội hay Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với từng trường hợp. Đồng thời, chỉ cho phép triển khai thí điểm sau khi có quyết định theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật nhằm bảo đảm tính minh bạch, thống nhất và tránh cách hiểu, áp dụng khác nhau khi thực hiện. 

Đối với quy định cho phép HĐND thành phố quyết định thí điểm cơ chế, chính sách khác với luật hoặc nghị quyết của Quốc hội, đại biểu Bế Thanh Tịnh phân tích: Cấp tỉnh chỉ nên quyết định những nội dung đã được luật giao hoặc pháp luật chưa quy định. Trường hợp cần áp dụng cơ chế khác với quy định hiện hành, địa phương phải trình Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét. Đại biểu nhấn mạnh đây là nguyên tắc cốt lõi nhằm vừa giữ vững tính thống nhất của hệ thống pháp luật quốc gia, vừa bảo đảm không gian đổi mới, sáng tạo cho các địa phương. 

Thận trọng trong đơn giản hóa thủ tục hành chính và ưu đãi đầu tư

Ủng hộ chủ trương cắt giảm thủ tục hành chính, song Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng lưu ý không nên loại bỏ hoàn toàn thủ tục quyết định chủ trương đầu tư đối với các dự án đầu tư công quy mô lớn hoặc dự án đối tác công tư (PPP). Đây là khâu then chốt để đánh giá tính cần thiết, hiệu quả và khả năng cân đối nguồn lực. Cơ chế rút gọn chỉ nên áp dụng đối với các dự án cấp bách, khẩn cấp nhằm phòng ngừa lãng phí, thất thoát ngân sách. 

Liên quan đến các khu thương mại tự do, đại biểu thống nhất cần có cơ chế vượt trội. Tuy nhiên, việc giao đất không qua đấu giá, đấu thầu chỉ nên áp dụng cho nhà đầu tư chiến lược và dự án hạ tầng thiết yếu theo các tiêu chí rõ ràng, không áp dụng đại trà cho các dự án thương mại thông thường. Bên cạnh đó, dự thảo cần bổ sung cơ chế hậu kiểm đối với nhà đầu tư nước ngoài về quốc phòng, an ninh và phòng, chống chuyển giá để vừa tạo môi trường đầu tư thông thoáng, vừa bảo vệ an ninh kinh tế quốc gia. 

Khái quát lại quan điểm chỉ đạo trong công tác xây dựng pháp luật và phân cấp quản lý, đại biểu Bế Thanh Tịnh nhấn mạnh: "Càng phân cấp mạnh thì càng phải quy định rõ thẩm quyền, ranh giới trách nhiệm và cơ chế kiểm soát quyền lực. Càng giao nhiều quyền thì càng phải đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, công khai, minh bạch và hiệu quả trong tổ chức thực hiện".