Phiên họp thứ 21 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Chất vấn về nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực tòa án

Phiên chất vấn tập trung về 4 vấn đề: Giải pháp tiếp tục nâng cao chất lượng xét xử, giải quyết các loại vụ án, nhất là vụ án hành chính, án hình sự về kinh tế, tham nhũng; việc giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm. Công tác cán bộ của ngành tòa án; giải pháp nâng cao năng lực, trình độ, bản lĩnh, trách nhiệm của thẩm phán và các công chức ngành; việc phòng ngừa và xử lý tham nhũng, tiêu cực trong nội bộ ngành tòa án. Công tác tổng kết thực tiễn xét xử, hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật, phát triển án lệ. Việc triển khai thi hành Nghị quyết số 33/2021 của Quốc hội về tổ chức phiên tòa trực tuyến, nhất là việc chuẩn bị các điều kiện bảo đảm cho xét xử trực tuyến.

Phát biểu khai mạc phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết: Trong thời gian qua, mặc dù số lượng các loại vụ án phải thụ lý giải quyết tăng nhiều và có tính chất ngày càng phức tạp (so với cùng kỳ của 5 năm trước, số lượng các vụ án phải giải quyết tăng 507.849 vụ, đặt biệt năm 2022, số lượng các loại vụ việc thụ lý tăng 29.944 vụ so với năm trước) nhưng với tinh thần trách nhiệm cao, chất lượng, hiệu quả công tác xét xử của các tòa án ngày càng được nâng lên; tỷ lệ các bản án quyết định bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan được hạn chế ở mức thấp; hầu hết các vụ việc được giải quyết trong thời hạn quy định của pháp luật; công tác tổng kết thực tiễn xét xử tiếp tục được tăng cường cả về phương thức thực hiện cũng như chất lượng; công tác phát triển án lệ được chú trọng ban hành; việc tổ chức phiên tòa trực tuyến theo Nghị quyết số 33/2021/QH15 của Quốc hội được tích cực triển khai thực hiện…

Bên cạnh đó, vẫn còn một số vụ án giải quyết quá thời hạn luật định do nguyên nhân chủ quan; tỷ lệ bản án, quyết định hành chính bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan chưa đạt chỉ tiêu Quốc hội đề ra; các phản ánh vướng mắc gửi về Tòa án nhân dân tối cao còn chậm; một số vấn đề cần ban hành quy phạm pháp luật có nội dung chuyên sâu, phức tạp hoặc thực tiễn chưa phát sinh còn chưa kịp thời; quy trình lựa chọn và phát triển án lệ vẫn cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện, số lượng án lệ được ban hành trong một số lĩnh vực còn ít; việc đầu tư, lắp đặt trang thiết bị phục vụ xét xử trực tuyến đồng bộ còn hạn chế…

Do đó, phiên chất vấn lần này là dịp để các trưởng ngành cung cấp đến công chúng cử tri những thông tin chính thống và kết quả công tác của ngành mình. Kết thúc phiên chất vấn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ ban hành nghị quyết để làm cơ sở thực hiện và giám sát.

Tại phiên chất vấn, có 35 đại biểu đăng ký phát biểu, 29 đại biểu đặt 50 câu hỏi, 6 đại biểu tranh luận. Nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm về việc thực hiện chính sách, pháp luật về thi hành án và thu hồi tài sản tham nhũng, đề nghị thời gian tới Tòa án nhân dân tối cao phối hợp với các cơ qaun quan liên quan để thu hồi tài sản tham nhũng được nhiều và đạt được theo kỳ vọng của người dân; giải pháp căn cơ để khắc phục hạn chế về nhận thức giữa các cơ quan tố tụng về một số vấn đề do quy định của pháp luật chưa thống nhất ảnh hưởng đến việc giải quyết các vụ án hình sự, kinh tế, tham nhũng; vì sao tỷ lệ xét xử trực tuyến hiện nay vẫn thấp; giải pháp nào cho vấn đề tỷ lệ giải quyết đơn yêu cầu tuyên bố phá sản của doanh nghiệp chưa cao…

Kết luận phiên chất vấn, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đánh giá phiên chất vấn sôi nổi, xây dựng, trách nhiệm cao. Các đại biểu bám sát nội dung, đặt nhiều câu hỏi, đi sâu vào nhiều vấn đề cử tri, dư luận quan tâm. Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình nắm chắc vấn đề, trả lời rõ ràng, giải trình cụ thể vấn đề đại biểu quan tâm, tranh luận, nghiêm túc nhìn nhận hạn chế, đề xuất nhiều giải pháp nâng cao hoạt động của ngành.