Hoàn thiện hệ thống pháp luật lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch: Gắn phân cấp với nguồn lực thực thi và tháo gỡ điểm nghẽn từ thực tiễn

Phiên thảo luận do đại biểu Bế Thanh Tịnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cao Bằng chủ trì. Tham dự có đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, ĐBQH thành phố Đà Nẵng.

Tập trung tháo gỡ rào cản và nâng cao tính khả thi cho các dự án luật

Mở đầu phiên thảo luận, đại biểu Bế Thanh Tịnh đã gợi ý các định hướng trọng tâm để đại biểu tập trung đóng góp ý kiến vào các dự án luật quan trọng. Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đại biểu lưu ý các quy định về cắt giảm thủ tục hành chính, phân cấp, bảo vệ dữ liệu người tiêu dùng; đồng thời xem xét tính khả thi, rõ ràng của các quy định mới về xác định vị trí thống lĩnh trên nền tảng số, thông báo tập trung kinh tế, mức phạt tối đa 10% doanh thu và thời hiệu xử phạt 5 năm.

Về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu tập trung vào cơ chế công khai, minh bạch, phòng ngừa lợi ích nhóm khi không qua đấu thầu, đấu giá đối với một số dự án lớn. Cần đánh giá tính khả thi, chặt chẽ của khung pháp lý đối với điện gió ngoài khơi, điện hạt nhân, hydrogen và amoniac xanh gắn liền với bảo đảm quốc phòng, an ninh và môi trường biển cũng như cơ chế giá điện theo thị trường.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí, đại biểu đề nghị đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Cần thảo luận kỹ về năng lực, công cụ, chế tài hậu kiểm nhằm kiểm soát nội dung, an toàn, mỹ quan đô thị, trách nhiệm phổ biến phim trên không gian mạng, đánh giá tính nguyên gốc trong tu bổ, khảo cổ di tích và xử lý các quy định chuyển tiếp liên quan đến giấy phép, chứng chỉ đã cấp.

Kiến nghị tháo gỡ điểm nghẽn từ thực tiễn địa phương

Tham gia thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo và Luật Báo chí, đại biểu Đoàn Thị Lê An, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh đã đóng góp nhiều ý kiến sát thực tiễn. Về quản lý khu du lịch, đại biểu tán thành việc sửa đổi Điều 27 Luật Du lịch để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Tuy nhiên, quy định hiện hành chưa giải quyết được đặc thù của các khu du lịch có tài nguyên phân bố rộng, không liên tục, nhiều chủ thể quản lý (như Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng rộng tới 33 xã, phường). Đại biểu đề nghị giao Chính phủ quy định cụ thể hồ sơ, tiêu chí và trình tự công nhận đối với loại hình này, đồng thời bảo đảm tiêu chuẩn an toàn, môi trường và chất lượng dịch vụ. Về công nhận khu du lịch quốc gia (Điều 28), đại biểu kiến nghị bổ sung trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc quản lý, bảo vệ tài nguyên, xây dựng cơ chế phối hợp liên tỉnh, đồng thời khuyến khích cộng đồng dân cư và đồng bào dân tộc thiểu số tham gia hưởng lợi từ phát triển du lịch. 

Đại biểu Đoàn Thị Lê An, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Cao Bằng phát biểu.

Đánh giá cao quy định cho phép lập dự án tu bổ đối với di tích chưa có quy hoạch nhưng bị xuống cấp, đại biểu Đoàn Thị Lê An đề xuất ba nhóm giải pháp hoàn thiện quy định tại Điều 35 (Luật Di sản văn hóa): (1) Đề nghị Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định cụ thể tiêu chí, mức độ và trình tự xác nhận tình trạng xuống cấp làm căn cứ pháp lý triển khai; (2) Khắc phục tình trạng dẫn chiếu chồng chéo giữa pháp luật về di sản văn hóa và pháp luật về xây dựng, bảo đảm nguyên tắc một nội dung chuyên môn chỉ thẩm định một lần theo đúng cấp quản lý; (3) Đưa việc lấy ý kiến cộng đồng dân cư nơi có di tích và kết quả tiếp thu, giải trình vào thành phần bắt buộc của hồ sơ trình thẩm định, phê duyệt. 

Về phân cấp thẩm quyền quản lý hoạt động thư viện tại Điều 23 (Luật Thư viện), liên quan đến việc phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp xã tiếp nhận thông báo hoạt động thư viện, đại biểu cho rằng cần phân định rõ theo thẩm quyền quản lý giáo dục để tránh tạo áp lực quá tải cho cơ sở. Cụ thể, đề nghị giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tiếp nhận thông báo đối với thư viện cơ sở giáo dục nghề nghiệp và các cơ sở giáo dục thuộc cấp tỉnh hoặc Trung ương quản lý; cấp xã tiếp nhận thông báo đối với thư viện cấp xã, thư viện cộng đồng, tư nhân và cơ sở giáo dục thuộc phạm vi quản lý của cấp xã. 

Từ thực tiễn triển khai, đại biểu Đoàn Thị Lê An nhấn mạnh ba vấn đề mang tính nguyên tắc: Một là, phải bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ giữa các luật chuyên ngành, khắc phục tình trạng dẫn chiếu gây khó khăn cho thực thi. Hai là, phân cấp, phân quyền cho chính quyền cấp xã (nhất là vùng miền núi, biên giới) phải đi đôi với cơ chế hỗ trợ nguồn nhân lực, kinh phí và công nghệ. Ba là, việc hoàn thiện pháp luật phải hướng tới phát triển bền vững, gắn khai thác du lịch với bảo tồn di sản, sinh kế cộng đồng và quyền tiếp cận tri thức của người dân./.