Đại biểu Quốc hội tỉnh góp ý hoàn thiện chính sách phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa

Cụ thể hóa nguyên tắc hỗ trợ, bảo đảm cơ hội tiếp cận

Đại biểu Đoàn Thị Lê An cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa thay thế Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017. Đại biểu đánh giá việc chuyển từ hỗ trợ theo từng nội dung riêng lẻ sang thúc đẩy doanh nghiệp phát triển toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm là cần thiết, phù hợp yêu cầu phát triển kinh tế tư nhân, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Về Điều 5, đại biểu Đoàn Thị Lê An đề nghị cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận đồng thời nhiều chính sách, chương trình hỗ trợ khi đủ điều kiện, nhưng không hỗ trợ trùng lặp từ ngân sách nhà nước cho cùng nội dung, khoản chi hoặc hoạt động. Đại biểu kiến nghị Chính phủ quy định cơ chế phối hợp, kiểm soát và công khai thông tin để đáp ứng các nhu cầu khác nhau của doanh nghiệp, sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Đối với doanh nghiệp đồng thời thuộc nhiều nhóm ưu tiên (như do phụ nữ dân tộc thiểu số làm chủ, hoạt động tại xã biên giới và sử dụng nhiều lao động nữ), đại biểu đề nghị có tiêu chí xác định mức độ ưu tiên, áp dụng thống nhất. Cần ưu tiên doanh nghiệp tại địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo căn cứ điều kiện địa bàn, nhu cầu, khả năng tiếp cận nguồn lực và tác động tạo việc làm, tăng thu nhập; đồng thời nghiên cứu hỗ trợ có mục tiêu từ ngân sách trung ương cho địa phương khó khăn. Chính sách cần bảo đảm công bằng về cơ hội tiếp cận, thụ hưởng, phù hợp với điều kiện khác nhau.

Thiết kế chính sách thuế phù hợp, hạn chế lợi dụng ưu đãi

Về Điều 9, đại biểu Đoàn Thị Lê An đề nghị nghiên cứu tính thời hạn miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ năm đầu tiên phát sinh thu nhập chịu thuế, nhưng không quá 5 năm từ ngày cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Việc áp dụng cần được đánh giá về tác động ngân sách và sự phù hợp với pháp luật thuế, bảo đảm không trùng lặp ưu đãi hoặc bị lợi dụng.

Từ thực tiễn Cao Bằng, đại biểu đề nghị nghiên cứu ưu đãi thuế theo pháp luật thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đầu tư, sản xuất, kinh doanh tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; trường hợp đáp ứng nhiều điều kiện ưu đãi thì lựa chọn, áp dụng theo pháp luật thuế, công khai, minh bạch và không trùng lặp. Không áp dụng miễn thuế đối với việc chia, tách, sáp nhập, chuyển đổi hoặc tổ chức lại doanh nghiệp nếu không phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh mới, trừ trường hợp pháp luật quy định khác; đồng thời bảo đảm không ảnh hưởng chính sách khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp tại Điều 20; khuyến khích doanh nghiệp thành lập, mở rộng quy mô và phát triển thực chất.

Tăng hỗ trợ doanh nghiệp ở địa bàn khó khăn và thuộc nhóm yếu thế

Về Điều 17, đại biểu Đoàn Thị Lê An đánh giá chính sách hỗ trợ doanh nghiệp do phụ nữ, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số làm chủ, sử dụng lao động thuộc các nhóm này hoặc hoạt động ở miền núi, biên giới, hải đảo có ý nghĩa thúc đẩy bình đẳng và phát triển bao trùm. Các hỗ trợ về nền tảng số, thị trường, đào tạo, tư vấn là cần thiết nhưng chưa giải quyết đầy đủ rào cản về vốn, nhất là với doanh nghiệp do phụ nữ dân tộc thiểu số làm chủ.

Đại biểu đề nghị ưu tiên doanh nghiệp do phụ nữ, người dân tộc thiểu số làm chủ tại địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn tiếp cận tín dụng, bảo lãnh tín dụng, tư vấn tài chính và nâng cao năng lực quản trị tài chính; đây không phải là Nhà nước cấp vốn trực tiếp mà là xây dựng công cụ hỗ trợ phù hợp, kiểm soát rủi ro. Cần hỗ trợ chuyên sâu về quản trị, khoa học và công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, phát triển sản phẩm đặc trưng và tham gia chuỗi giá trị. Hiệu quả hỗ trợ cần xét cả tác động cộng đồng, bên cạnh doanh thu, lợi nhuận, quy mô; ưu tiên phương án tạo việc làm bền vững, tăng thu nhập, cải thiện điều kiện làm việc, với tiêu chí cụ thể, công bằng, minh bạch, tránh hình thức.

Về tổ chức thực hiện, đại biểu đề nghị cơ quan có thẩm quyền phối hợp với tổ chức đại diện doanh nghiệp, tổ chức chính trị - xã hội và tổ chức xã hội có năng lực, phát huy vai trò Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam trong tuyên truyền, tư vấn, hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, phát triển doanh nghiệp, kết nối sinh kế, nguồn vốn và thị trường. Việc phối hợp cần công khai, hiệu quả, đúng chức năng, nhiệm vụ. Đại biểu cũng đề nghị chuyển từ hỗ trợ theo khả năng cung cấp của cơ quan quản lý sang hỗ trợ theo nhu cầu, năng lực thực tế; quan tâm doanh nghiệp có tiềm năng nhưng bất lợi về địa lý, nguồn lực, thị trường và khả năng tiếp cận chính sách, qua đó tạo cơ hội phát triển phù hợp, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập, giảm nghèo và thu hẹp khoảng cách vùng miền.

Làm rõ cách áp dụng chính sách miễn thuế khi đối tượng thuộc nhiều nhóm ưu tiên

Cùng góp ý Điều 17, đại biểu Sầm Minh Hồ tập trung vào khoản 6 về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp bằng số chi thêm cho lao động nữ, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số và lao động ở địa bàn miền núi, biên giới, hải đảo theo pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp. Đại biểu cho rằng chính sách có ý nghĩa nhân văn, nhưng cần làm rõ hình thức miễn, mức miễn và thời gian miễn thuế khi một người đồng thời là phụ nữ, người khuyết tật và người dân tộc thiểu số. Đại biểu cũng nêu tình huống doanh nghiệp do người thuộc các nhóm này làm chủ, sử dụng nhiều lao động nữ khuyết tật và hoạt động ở miền núi, biên giới, hải đảo hoặc đặc khu; đề nghị quy định rõ cách áp dụng khi doanh nghiệp hội đủ nhiều yếu tố ưu tiên.

Đại biểu Sầm Minh Hồ, Phó Giám đốc Công an tỉnh phát biểu thảo luận tại tổ.

Đại biểu Sầm Minh Hồ đề nghị việc giao Chính phủ quy định chi tiết các khoản 1, 2, 4, 5 và 6 theo khoản 8 Điều 17 phải bảo đảm bao quát, cụ thể và tương thích với các luật liên quan cũng như các quy định khác của dự thảo, trong đó có Điều 29 và Điều 32. Theo đại biểu, quy định rõ sẽ tránh bỏ sót, chồng chéo, cách hiểu và áp dụng khác nhau, tùy tiện; hạn chế phát sinh vấn đề không mong muốn khi triển khai, đồng thời bảo đảm quyền con người, quyền công dân và quyền của các nhóm yếu thế trong hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa.